Υπάρχουν κι αλλού πορτοκαλιές

Μιχάλης Παπαχατζάκης
Μιχάλης Παπαχατζάκης

 

Πότε ένας φίλαθλος εγκαταλείπει την ενασχόλησή του με το ποδόσφαιρο και λέει το «δεν ασχολούμαι πια», που ακούμε όλο και πιο συχνά τον τελευταίο καιρό; Εντελώς να πάψει να ασχολείται ή να ενημερώνεται, ίσως ποτέ. Η κουλτούρα του συγκεκριμένου σπορ μπαίνει σε πολύ μικρή ηλικία στην καθημερινότητα του ανθρώπου, γίνεται συνήθεια. Κατά κανόνα όμως, το κάνει όταν βρει κάτι καλύτερο που να του γεμίζει τις ώρες και τις συζητήσεις του. Είναι δύσκολο εντούτοις να συμβεί κάτι τέτοιο. Το ποδόσφαιρο δεν είναι ένα απλό θέαμα: είναι ένα περίπλοκο κοινωνικό-τελικά-φαινόμενο και η σύνδεση του οπαδού με αυτό δεν είναι πλέον μόνο στη βάση της παρακολούθησης ενός θεάματος. Έχει προεκτάσεις σε διάφορα πεδία. Για παράδειγμα, για μια μεγάλη μερίδα οπαδών, το ποδόσφαιρο είναι και προσδοκώμενη πηγή κέρδους, μέσω του στοιχήματος. Το οποίο για να δίνει επιτυχίες χρειάζεται χρόνο, πληροφορίες και μελέτη των ποδοσφαιρικών αγώνων. Έτσι κρατιέται πολύς κόσμος στο επαγγελματικό ποδόσφαιρο έχοντας χάσει προ πολλού την ιδιότητα του φιλάθλου. Ίσως και του οπαδού ακόμα. Γίνεται επαγγελματική η ενασχόλησή του. Και εκεί είναι που διαιωνίζεται η επιτυχία του φαινομένου-ποδόσφαιρο: Δημιούργησε «συνεργάτες», οι οποίοι χρηματοδούνται από το ποδόσφαιρο και αυτό με τη σειρά του από τις στοιχηματικές εταιρίες και αντίστροφα. Και έτσι το βαρέλι μπορεί να χάνει νερά για διάφορους λόγους, αλλά μια βρύση συνεχώς το γεμίζει.

Κατά τ’ άλλα, ειδικά στην Ελλάδα, υπάρχουν χίλιοι λόγοι για να αηδιάσει κανείς από το προϊόν που παρέχουν κάποιες ανώνυμες εταιρίες με ιδιοκτήτες επιχειρηματίες μικρότερου ή μεγαλύτερου οικονομικού και πολιτικού βεληνεκούς. Καταρχάς το θέαμα αυτό καθαυτό είναι κατά γενική ομολογία βαρετό και στατικό. Ανοίγεις την εφημερίδα και διαβάζεις άρθρο μέχρι να κατέβει η μπάλα από την μια περιοχή στην άλλη. Τα ζωηρά παιχνίδια είναι μετρημένα στα δάχτυλα κάθε σαιζόν. Η σκοπιμότητα έχει επισκιάσει κάθε πρωτοβουλία, οι ίδιοι οι παίκτες φαντάζουν εργάτες σε αλυσίδα παραγωγής που κάνουν μονότονα πράγματα. Και σε ποιον αρέσει να κάθεται κάθε Κυριακή να βλέπει να μοντάρουν σε ένα εργοστάσιο τα διάφορα μέρη ενός αυτοκινήτου; Όλο και περισσότεροι παρακολουθούν ξένους αγώνες, κάποιοι αποκλειστικά κιόλας. Το χειρότερο για το ελληνικό ποδόσφαιρο είναι όμως ότι το άσχημο θέαμα συνδυάζεται με διαφθορά.

Δεν χρειάζεται να αναφερθούν οι γνωστές ιστορίες της τελευταίας εικοσαετίας, τριακονταετίας, εξηκονταετίας, ανάλογα που συμφέρει τον καθένα να βάλει το όριο, αρκεί να δει κανείς τι έγινε τις τελευταίες δυο εβδομάδες. Συνεχόμενα ντέρμπυ που κατέληξαν σε επεισόδια μέσα-έξω-πριν-μετά τα ματς, τιμωρίες, διαδοχικές δικαστικές αποφάσεις, διαπραγμάτευση των τιμωριών, καραγκιοζιλίκια, πολιτικές πιέσεις, δηλητηριώδεις ανακοινώσεις. Αυτό είναι το περιβάλλον του επαγγελματικού ποδοσφαίρου στην Ελλάδα, έτσι συγκροτήθηκε και έτσι λειτουργεί. Σαν πεδίο μάχης συμφερόντων, οικονομικών και πολιτικών με βιτρίνα τον αθλητισμό. Με τη συμβολή του κράτους που επιδοτεί, χτίζει γήπεδα, διαφημίζει και όταν χρειάζεται προσπαθεί να μεσολαβεί. Και όταν εκθρονίστηκε (όχι απόλυτα βέβαια) ο παλιός βασιλιάς, η κατάσταση έγινε ανεξέλεγκτη. Αυτά τα γεγονότα, που είναι πλήρως αποκαλυπτικά για το τι έχουμε μπροστά μας και ασχολούμαστε, είναι ένας ικανός λόγος για να πει κάποιος «δεν ασχολούμαι πια». Η λύση για τον φίλαθλο, για να βγάλει το δηλητήριο που ποτίζεται τόσα χρόνια, είναι να ασχοληθεί με το περισσότερο αυθεντικό ποδόσφαιρο, των χαμηλότατων κατηγοριών, ή αυτό που θα παίξει κι ο ίδιος. Ή και καθόλου. Να τους εγκαταλείψει. Υπάρχουν κι αλλού πορτοκαλιές που κάνουν πορτοκάλια.

Comments

  1. Oraia ta lete re    

    Το «μυστικό» φαίνεται να μας το είπε ο μακαρίτης ο Λομπανόφσκι (ο προπονητής της ΕΣΣΔ όταν τους κερδίσαμε το 1987). Φέρεται να είπε τότε ο Λομπανόφσκι οτι: «στους Έλληνες δεν αρέσουν τα ομαδικά παιχνίδια. Τους αρέσουν οι ΝΙΚΕΣ στα ομαδικά παιχνίδια.»

    Τόσο απλό και τόσο αληθινό. Νομίζω οτι εξηγεί τα περισσότερα θέματα που θέτει το άρθρο.

    1. Μιχάλης Παπαχατζάκης    

      Προφανώς ο Λομπανόφσκυ (ή μήπως ο Γκομέλσκυ; Το 1987 η Ελλάδα κέρδισε στο μπάσκετ την ΕΣΣΔ) εννοεί ότι δεν τους ενδιαφέρει να παίξουν καλά και να ευχαριστηθούν, παρά μόνο να νικήσουν. Γιατί η επιδίωξη της νίκης, ο ανταγωνισμός, υπάρχει σε όλα τα αθλήματα.
      Οι παθογένειες του επαγγελματικού αθλητισμού, οι οποίες είναι δομικές, δεν αφορούν φυσικά μόνο τον ελληνικό. Το ποδόσφαιρο στην Ευρώπη έχει ξεφύγει πολύ από το άθλημα που προάγει τη ψυχική και σωματική βελτίωση του αθλούμενου. Αυτό θα το βρει κανείς μόνο στον ερασιτεχνισμό. Απλά στην Ελλάδα ακόμα και αυτός ο επαγγελματικός αθλητισμός είναι ένα καθυστερημένο κακέκτυπο του ευρωπαϊκού. Και με αυτά τα χαρακτηριστικά θα παραμείνει στην Ελλάδα. Όπως και η οικονομία. Όχι;
      Μα άλλωστε τι είναι πια ο αθλητισμός στην συντριπτική πλειοψηφία των χωρών; Μια οικονομική δραστηριότητα. Βασικά αυτό.

      Μιχάλης Παπαχατζάκης
      1. Oraia ta lete re    

        > Προφανώς ο Λομπανόφσκυ (ή μήπως ο Γκομέλσκυ; Το 1987 η Ελλάδα κέρδισε στο μπάσκετ την ΕΣΣΔ)

        Έχετε δίκαιο, τους μπέρδεψα. Ο Γκομέλσκι ήταν όντως. Σας ευχαριστώ για την διόρθωση. 🙂

        > εννοεί ότι δεν τους ενδιαφέρει να παίξουν καλά και να ευχαριστηθούν, παρά μόνο να νικήσουν. Γιατί η επιδίωξη της νίκης, ο ανταγωνισμός, υπάρχει σε όλα τα αθλήματα.

        και όμως, αυτό είναι ένα τεράστιο λάθος το οποίο στην Ελλάδα έχει ριζώσει όσο πιο βαθιά γίνεται λόγω της νοοτροπίας που έχουμε.

        Η νική και ο ανταγωνισμός όντως υπάρχουν, αλλά δεν πρέπει να γίνονται αυτοσκοπός. Αυτό εννοούσε το ρητό, αυτό είναι και το λάθος μας. Ο σκοπός/αποτέλεσμα δεν αγιάζει τα μέσα. Κι όμως ζούμε σε μια χώρα που μια ομάδα έχασε το πρωτάθλημα στο γήπεδο και το πήρε στα χαρτιά (ΟΣΦΠ 2008) και οι οπαδοί του όχι μόνο το πανηγύρισαν, αλλά ακόμη και σήμερα κάνουνε καζούρα στους άλλους επι του θέματος, αντί να ντρέπονται.

        Αυτό δεν είναι ανταγωνιστικότητα, έχει πάει αλλού το πράγμα. Εγώ θα σας παραθέσω μια σελίδα που μου είχανε στείλει κάποτε σε σχετική συζήτηση και την έγραψε ένας κορυφαίος επαγγελματίας στο παιχνίδι το οποίο έπαιζε (Go) :

        https://i.imgur.com/ql7JAue.jpg

        Αυτό το απόσπασμα γράφτηκε 30+ χρόνια πριν, αλλά για την Ελλάδα είναι ακόμη πάρα πολυ μπροστά. Δεν είναι λοιπόν παντού έτσι. Η νίκη και η ανταγωνιστικότητα είναι ο σκοπός για τους ΛΙΓΟΥΣ επαγγελματίες. Για ΟΛΟΥΣ ΕΜΑΣ, τους ερασιτέχνες ή τους οπαδούς, η ανταγωνιστικότητα είναι ανούσια. Θα έπρεπε να διασκεδάζουμε και να μαθαίνουμε απο τα παιχνίδια που παίζουμε και όχι να καταλύουμε τα πάντα, ίσα-ίσα για να ταϊσουμε την εγωιστική μας πείνα να είμαστε «οι πρώτοι».

        Ποιός ξέρει, κάποτε ίσως μάθουμε οτι η ήττα είναι μακράν διδακτικότερη της νίκης. :p

        > Και με αυτά τα χαρακτηριστικά θα παραμείνει στην Ελλάδα. Όπως και η οικονομία. Όχι;

        Προφανώς μετά απο όσα έγραψα, δεν διαφωνώ με αυτό 🙂

        > Μα άλλωστε τι είναι πια ο αθλητισμός στην συντριπτική πλειοψηφία των χωρών; Μια οικονομική δραστηριότητα. Βασικά αυτό.

        Σε επαγγελματικό επίπεδο, ναι. Γενικότερα, όχι.
        Από εκεί κι έπειτα, όταν οι οπαδοί και οι τηλεοράσεις ακουμπάνε τρελά λεφτά στις ομάδες, τι άλλο θα μπορούσε να γίνει;

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.