Υπερκοινωνικότητα και αντικοινωνικότητα, δύο όψεις του ίδιου νομίσματος

Τριανταφυλλιά Ηλιοπούλου
Τριανταφυλλιά Ηλιοπούλου

Είναι  βαθιά και πλατιά μελετημένο το θέμα της αντικοινωνικότητας, ειδικά τις τελευταίες δεκαετίες που η ανθρώπινη συμπεριφορά έγινε μόδα και επαγγελματικό αντικείμενο. Πολλές και αξιόλογες εργασίες έχουν δημοσιευτεί πάνω στο θέμα και δεν έχω την πρόθεση εδώ ούτε να αναπαράγω σοφές σκέψεις άλλων, ούτε να μεταδώσω τις ακαδημαϊκές γνώσεις που τυχόν με έχουν διαποτίσει οι σπουδές και οι δάσκαλοί μου.

Αυτό που με τσιμπάει σαν αγκάθι και με βάζει να γράψω αυτές τις σκέψεις είναι η νέα τάση της υπέρ- κοινωνικότητας, η οποία αντικατέστησε την παλιότερη απομόνωση μεγάλου αριθμού ανθρώπων με ένα «τουρλού» κοινωνικών σχέσεων, που ούτε σχέσεις είναι ούτε σχέση με την ευρύτερη κοινωνία έχουν. Φυσικά μιλάω για την -ψηφιακή και μη- μοντέρνα κοινωνικοποίηση, η οποία αναπήδησε και ανατράφηκε σαν βόδι σιτευτό την τελευταία δεκαετία, μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα τύπου facebook, twitter, instagram  κλπ.
Η παλιότερη φιλοσοφημένη ατάκα  «μόνος μέσα στο πλήθος», έχει τόσο πια διαποτίσει την καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων, που η επιστροφή σε κάποιο προηγούμενο είδος κοινωνικοποίησης και δραστηριοποίησης  φαντάζει πλέον γραφική και ξεπερασμένη.

«Ποτέ οι στέγες των σπιτιών δεν ήταν τόσο κοντά και οι καρδιές των ανθρώπων τόσο μακριά». Μια φράση που είκοσι χρόνια πριν – ας με συγχωρήσετε, δεν θυμάμαι ποιος την είπε-, ήταν θέμα σχολικών εκθέσεων και προβλημάτιζε τη γενιά μου, σήμερα είναι τόσο περιττή όσο οι σιδηροτροχιές που σκουριάζουν εγκαταλελειμμένες στην ύπαιθρο. Τρένα –άνθρωποι υπάρχουν. Ράγες- κοινωνικές επαφές υπάρχουν. Αλλά οι διαδρομές- σχέσεις, αυτές οι δράσεις και αντιδράσεις που η φυσική παρουσία προκαλεί, έχουν σε πολλές περιπτώσεις είτε εκλείψει εντελώς, είτε υποβιβαστεί σε αρχεία messenger, likes, twits και shares.

Και βλέπουμε τον κάθε μοναχικό- μα ολομόναχο- άνθρωπο με λογαριασμό σε κοινωνικό δίκτυο, να έχει χιλιάδες «φίλους», να στέλνει δεκάδες χαμόγελα, αγκαλιές, υποσχέσεις φιλιών και φιλι-ών, να μην προλαβαίνει να απαντήσει σε δεκάδες χαιρετισμούς, μηνύματα, σχόλια που έχουν αποδέκτη τον ίδιο και τις σκέψεις του και να είναι καλά απασχολημένος ώστε να ξεχνά τελείως την μοναξιά, την κακοποίηση από την κοινωνία και την περιθωριοποίησή του. Και δυστυχώς αυτό δεν είναι αποκλειστικό φαινόμενο των δικτυωμένων. ακόμα και οι σχέσεις όπου υπάρχει φυσική παρουσία έχουν γίνει τόσο εύκολες και άνευ σημαντικότητας που μοιάζουν με βουτυράκι που παρα- άπλωσε σε υπερβολικά μεγάλη φέτα ψωμί. Ποσότητα χωρίς γεύση. Πληθώρα χωρίς αντίκρισμα. Πιο αντικοινωνικός από το να μην αντιλαμβάνεσαι καν πως είσαι αντικοινωνικός , δεν υπάρχει κατά τη γνώμη μου…

«Κάνω έρωτα μαζί σου με τηλεπάθεια», τραγουδούσε προφητικά ο Λεπά (Λευτέρης Πανταζής), πριν μερικές δεκαετίες. Τώρα πια μπορούμε και να εργαζόμαστε με τηλεπάθεια, να πίνουμε καφέ με τηλεπάθεια, να κάνουμε οικογένειες με τηλεπάθεια, ίσως ακόμη να κάνουμε και τηλεπαθητικές επαναστάσεις!

Πόση πια εκλογίκευση, ενσωμάτωση και πολτοποίηση της αντικοινωνικότητας μπορεί να αντέξει μια κοινωνία πριν γίνει αντί- κοινωνία;

Comments

  1. Oraia ta lete re    

    > Πολλές και αξιόλογες εργασίες έχουν δημοσιευτεί πάνω στο θέμα και δεν έχω την πρόθεση εδώ ούτε να αναπαράγω σοφές σκέψεις άλλων, ούτε να μεταδώσω τις ακαδημαϊκές γνώσεις που τυχόν με έχουν διαποτίσει οι σπουδές και οι δάσκαλοί μου.

    Με ενδιαφέρει πάρα πολύ το θέμα. Μπορείτε να μου προτείνετε μερικές για ανάγνωση;

  2. Τ.Η.

    Τ.Η.    

    Όποιος θέλει να βρει βρίσκει. τόσο απέξω, όσο κι από μέσα

    1. Oraia ta lete re    

      > Όποιος θέλει να βρει βρίσκει. τόσο απέξω, όσο κι από μέσα

      Τι να σας πω;
      Εμένα αν με ρωτήσει κάποιος λεπτομέρειες επι ενός θέματος που έχω σπουδάσει και ξέρω την απάντηση δεν του λέω «ψάξε βρες μόνος σου». Για αυτό με ρώτησε ο άνθρωπος, για να λάβει μια πιο εμπεριστατωμένη άποψη στο τι να διαβάσει και τι όχι, και για αυτόν τον λόγο ρώτησα και εσάς μιας και φαίνεται να το έχετε σπουδάσει το θέμα.

      Ειλικρινά με ενδιαφέρει το ζήτημα και θα ήθελα να διαβάσω κάτι στοχευμένο και επιστημονικά προσεγμένο που θα το προτείνει κάποιος γνώστης και όχι να πατήσω στο google και να διαβάσω οτι με φωτίσει ο θεός.

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.