Μύρων Μιχαηλίδης: «Την επιτυχία δεν την κάνουν τα ντουβάρια αλλά οι άνθρωποι»

Ο Μύρων Μιχαηλίδης για το Πολιτιστικό Κέντρο του Ηρακλείου

Σώτια Πεντεδήμου
Σώτια Πεντεδήμου

Τον φαντάζομαι μέσα σε ένα αεροπλάνο ή σε μία αίθουσα αναμονής σε κάποιο αεροδρόμιο της Ελλάδας, της Γερμανίας, της Κίνας, της Ισπανίας  να διαβάζει το Origin του Dan Brown. Με εξέπληξε η αλήθεια είναι, όταν μου είπε ότι ήταν το τελευταίο βιβλίο που διάβασε. Για κάποιο λόγο δεν το περίμενα. Ίσως γιατί δεν περιμένεις πως ένας από τους σημαντικότερους μαέστρους της νεότερης γενιάς, παγκοσμίου φήμης, θα πέφτει «θύμα» της -όπως και να το κάνουμε- «εμπορευματοποιημένης» ανάγνωσης. Διάβασε ξανά και το Illuminati. Και νωρίτερα, την Ιστορία του Β Παγκοσμίου Πολέμου και το «Καλοί άνθρωποι σε σκοτεινούς καιρούς» του Αρτούρο Πέρεθ-Ρεβέρτε Γκουτιέρεθ. Αγαπάει βλέπετε, το ιστορικό μυθιστόρημα, την ιστορία και την φιλοσοφία.

Όχι ότι έπαψε ποτέ να ταξιδεύει στο Ηράκλειο, όπου και γεννήθηκε το 1968, αλλά τελευταία έρχεται συχνά την πόλη. Συσκέπτεται με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και επισκέπτεται το Πολιτιστικό Κέντρο, στο οποίο εξελίσσονται με ταχείς ρυθμούς οι εργασίες για την ολοκλήρωση του και την παράδοση του στο κοινό της πόλης, της Κρήτης και όχι μόνο στα τέλη του Οκτωβρίου. Ο λόγος είναι προφανής. Είναι τόση η εμπειρία του από τις θέσεις ευθύνης που έχει αναλάβει και από τις συνεργασίες που είχε και εξακολουθεί να έχει με πολλές σημαντικές ορχήστρες και σύνολα ανά τον κόσμο που θα ήταν και αδιανόητο για τον Δήμο Ηρακλείου να μην ζητήσει την βοήθεια του σε θέματα τεχνικών προδιαγραφών, όπως αυτό της ακουστικής των αιθουσών του Πολιτιστικού – κυρίως της μεγάλης σκηνής των 800 ατόμων – της σωστής χρήσης όλων των χώρων αλλά και της καλλιτεχνικής λειτουργικότητας του κτιρίου την επόμενη ημέρα.

«Είναι ντροπή για το Ηράκλειο να γίνονται σήμερα συναυλίες σε μια εκκλησία που έχτισαν οι Ενετοί, είναι ντροπή μετά από αιώνες να χρησιμοποιούμε αυτή την τόσο λαμπρή και υπέροχη αίθουσα. Είναι ντροπή να μην έχει η Κρήτη μια αίθουσα αντάξια των δυνατοτήτων της».

Θα ήταν δε δύο φορές αδιανόητο για τον Δήμο να αρνηθεί την βοήθεια του όταν ο ίδιος λέει «αν έχω κάνει 5 πράγματα για άλλους φορείς , καθήκον μου είναι να κάνω 105 πράγματα το Ηράκλειο. Θα βρω τρόπο να βοηθήσω  με όλες μου τις δυνάμεις σε αυτή την προσπάθεια. Η συνδρομή μου στην λειτουργία του Πολιτιστικού και η μεγάλη αγάπη για την πόλη είναι δεδομένη και όλα τα υπόλοιπα θα τα δούμε στην πορεία. Κάντε λίγη υπομονή» μου συστήνει και για να μπείτε λίγο στο κλίμα τον έχω ρωτήσει ποιος θα είναι ο ρόλος του στο «σχήμα» που θα κληθεί να αναλάβει την καλλιτεχνική διαχείριση του Κέντρου.

Ξέρω τώρα ότι κάτι σας τρώει. Και δεν μπορώ να διαφωνήσω απόλυτα μαζί σας. Σας ταλαιπωρεί η σκέψη «τι το θέλουμε αυτό το φαραωνικό έργο όταν δεν έχουμε μικρούς χώρους πολιτισμού στην πόλη;» (καλά δεν τα λέω Οδυσσέα;). Είμαι δε σίγουρη ότι σκέφτεστε πόσο έχουμε πληρώσει αυτό το έργο, και πόσο ακόμα θα το πληρώνουμε. Και όλα αυτά τα βάζετε στο συννεφάκι της σκέψης:  θα το χρησιμοποιώ τουλάχιστον; θα είναι ανοιχτό σε όλους;

Ο Μύρων Μιχαηλίδης έχει απάντηση σε όλα αυτά. Καταρχάς κρίνει δικαιολογημένη την καχυποψία όλων μας. «Οι συμπολίτες μας ακούν χρόνια τώρα για ένα έργο που προετοιμάζεται εδώ και 30 χρόνια. Όταν ανοίξει η σκηνή, η μεγάλη αίθουσα, τότε θα γίνει αντιληπτή η δυναμική και η αξία του έργου. Μέχρις στιγμής και δικαιολογημένα δεν έχει γίνει σαφές. Ο κόσμος έχει δει μόνο κάποιες μικρές αίθουσες και κάποια γραφεία ενώ το μεγάλο όπλο του Πολιτιστικού είναι η μεγάλη αίθουσα». Εκτιμά πάντως ότι σωστά γίνεται τώρα έστω και αυτή η περιορισμένη χρήση, μιας και «αν ήταν κλειστό το κτίριο θα ήταν μεγαλύτερη η καχυποψία του κόσμου». Δίκιο έχει. Και αυτό το ετήσιο κόστος των 600.000 ευρώ  – κατά δήλωση του προέδρου της ΔΕΠΤΑΗ – για λειτουργικά έξοδα και έξοδα συντήρησης δεν τα λες και λίγα. Και αυτά εμείς θα τα πληρώνουμε.

Διακόπτει τη σκέψη μου. «Θα εκπλαγούν εκείνοι που νομίζουν ότι το έργο είναι μεγάλο ή υπερβολικό για το Ηράκλειο. Για εμένα έχει το ακριβές μέγεθος που χρειάζεται η πόλη. Υπάρχουν πολλές πόλεις στο εξωτερικό μικρότερες από το Ηράκλειο που έχουν αίθουσες αντίστοιχης χωρητικότητας. Είναι ντροπή για το Ηράκλειο να γίνονται σήμερα συναυλίες σε μια εκκλησία που έχτισαν οι Ενετοί, είναι ντροπή μετά από αιώνες να χρησιμοποιούμε αυτή την τόσο λαμπρή και υπέροχη αίθουσα. Στο Ηράκλειο υπάρχει η αντίληψη ότι υπάρχει η Βασιλική του Αγίου Μάρκου και ο Θεατρικός Σταθμός και τελειώσαμε. Είναι ντροπή να μην έχει  η Κρήτη μια αίθουσα αντάξια των δυνατοτήτων της». Έχει χρησιμοποιήσει σε 3 φράσεις 3 φορές τη λέξη ντροπή. Μάλλον το εννοεί. Επιμένω όμως ρωτώντας μήπως επιχειρούμε ένα άλμα, και αντί να κοιτάξουμε να φτιάξουμε πολλούς μικρούς χώρους πολιτισμού στην πόλη, φτιάχνουμε το Πολιτιστικό και την αίθουσα των 800 ατόμων.

«Το Πολιτιστικό για να γεμίσει δεν θέλει μεγάλες παραγωγές. Θέλει καλές παραγωγές, που  μπορεί να είναι μεγάλες ή μεσαίες ή και μικρές. Το είδος των παραγωγών αυτών είναι αυτό που θα κερδίσει ή θα χάσει το στοίχημα. Και είναι αυτονόητο ότι οι δημιουργικές ομάδες του Ηρακλείου θα έχουν βήμα στο Πολιτιστικό».

«Το μέγεθος θα κριθεί όχι από τα απόλυτα νούμερα αλλά από την προσέγγιση και ανταπόκριση του κόσμου. Με λάθος καλλιτεχνική διαχείριση αυτό μπορεί να ρημάξει, με σωστή καλλιτεχνική διαχείριση  μπορεί να γίνει ένα Πολιτιστικό Κέντρο της Νοτιοανατολικής Μεσογείου» – φιλόδοξος στόχος, δύσκολο το στοίχημα. «Στην πρώτη περίπτωση, στο  απευκταίο σενάριο θα συνδράμουν η αδιαφορία της πολιτείας, των τοπικών παραγόντων, και οι μικροκομματικές τακτικές».  Ήδη το μυαλό μου φτιάχνει μια εικόνα με ένα Πολιτιστικό αραχνιασμένο, ασυντήρητο, κλειστό και μίζερο. Σταθείτε, υπάρχει και δεύτερο σενάριο.

«Την επιτυχία στις πολιτιστικές υποδομές δεν την κάνουν τα ντουβάρια αλλά οι άνθρωποι. Άρα, κεντρικό ρόλο παίζει ο άνθρωπος. Αν το πολιτιστικό επενδύσει στον παράγοντα άνθρωπο και όχι στον παράγοντα κτίριο θα πετύχει. Αν λειτουργήσει με τη λογική της παραγωγής πολιτιστικού προϊόντος και όχι μόνο με την μεταπράτηση, τότε θα πετύχει. Καλό είναι να φέρουμε μεγάλες παραγωγές και από το εξωτερικό να τις δει ο κόσμος αλλά το πιο βασικό  είναι να κανείς παράγωγη πολιτισμού. Γιατί έτσι  δημιουργείς τις προϋποθέσεις  για να δώσεις το δικό σου καλλιτεχνικό στίγμα».

Και ποιο θα πρέπει να είναι αυτό το στίγμα; «Το πολιτιστικό στίγμα του Ηρακλείου θα πρέπει από τη μία να στοχεύει στο να γίνει ένα κέντρο πολιτισμού στη Νοτιανατολική Μεσόγειο, που είναι οραματικό αλλά κυρίως το να εμπλακεί όλη η δημιουργική τοπική κοινωνία της Κρήτης μέσα στις διαδικασίες  παραγωγής  του. Να αισθανθεί ο κόσμος ότι είναι δικό του».

Εδώ σε θέλω. Θα ανοίξει τις πόρτες του σε όλους; Σε μικρές δημιουργικές ομάδες της πόλης, της Κρήτης; Ή το μόνο κριτήριο θα είναι πως θα γεμίζει η μεγάλη αίθουσα; «Το πολιτιστικό για να γεμίσει δεν θέλει μεγάλες παραγωγές. Θέλει καλές παραγωγές, που  μπορεί να είναι μεγάλες ή μεσαίες ή και μικρές. Το είδος των παραγωγών αυτών είναι αυτό που θα κερδίσει ή θα χάσει το στοίχημα. Και είναι αυτονόητο ότι οι δημιουργικές ομάδες του Ηρακλείου θα έχουν βήμα στο Πολιτιστικό».

Χαίρομαι που το ακούω. Κρατήστε το και εσείς, μιας και όπως συνηθίζω να γράφω κάπου εδώ γύρω θα είμαστε όλοι για να το διαπιστώσουμε. «Θα είναι ανοιχτές οι πόρτες» – προσθέτει – «αλλά με τους  όρους που θα βάλει το Πολιτιστικό, η διοίκηση δηλαδή που θα διαχειρίζεται καλλιτεχνικά και διοικητικά το κτίριο». Ωχ. Ας κρατήσουμε και αυτό.

Στη δημόσια συζήτηση και στον αρνητισμό, την καχυποψία και την επιφυλακτικότητα που εκφράζουμε πολλοί από εμάς, απαντά με αισιοδοξία. Μιλώντας για τα οφέλη που θα προκύψουν, βάζει σε πρώτο πλάνο την υπεραξία που θα κερδίσει η πόλη, η Κρήτη. «Η λειτουργία του Πολιτιστικού, η παρουσία του και μόνο δημιουργεί μια υπεραξία. Τα οφέλη του δεν θα είναι μόνο τα έσοδα στα ταμεία, γιατί έσοδα θα έχει. Τα πνευματικά, πολιτισμικά και ηθικά έσοδα γα την Κρήτη  θα είναι πολύ μεγαλύτερα». Ένας από τους πρώτους στόχους, μου εξηγεί, πρέπει να είναι η σύνδεση του με τον τουρισμό, μιας και οι ξένοι επισκέπτες θέλουν να γίνονται κοινωνοί των πολιτιστικών παραδόσεων μια περιοχής. Θα πρέπει λοιπόν – και προφανώς συμφωνώ – να προσφέρεται  στου ξένους τουρίστες, ένα χρόνο νωρίτερα η δυνατότητα να παρακολουθούν παραστάσεις μέσα στο Πολιτιστικό Κέντρο. Και εμείς; Οι «ντόπιοι»;  «Να είστε σίγουρη  ότι αν η επιτυχία του Πολιτιστικού είναι  μεγάλη σε επίπεδο της παρουσίας και της υπεραξίας του όλα τα άλλα θα πάνε στην άκρη. Ο κόσμος θα ενοχληθεί και με το δίκιο του αν δει πεταμένα λεφτά  αλλά θα ενθουσιαστεί αν βλέπει παραστάσεις που του αρέσουν και είναι θελκτικές για την Κρήτη και για όλη την Ελλάδα».

Comments

  1. Oraia ta lete re    

    «‘This was the undercroft of the temple,’ said Bent, leading the way.
    ‘Are you telling me this place doesn’t just look like a temple?’
    ‘It was built as a temple, yes, but never used as one.’
    ‘Really?’ said Moist. ‘Which god?’
    ‘None, as it turned out. One of the kings of Ankh commanded it to be built about nine hundred years ago,’ said Bent. ‘I suppose it was a case of speculative building. That is to say, he had no god in mind.’
    ‘He hoped one would turn up?’
    ‘Exactly, sir.’
    ‘Like blue-tits?’ said Moist, peering around. ‘This place was a kind of celestial bird box?’
    Bent sighed. ‘You express yourself colourfully, Mr Lipwig, but I suppose there is some truth there. It didn’t work, anyway.»
    — Terry Pratchett, «Making Money»

    και ο νοών νοείτω.

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.