Τέχνες και ποιότητα

Μια μικρή προσέγγιση

Γιάννης Ζωγραφάκης
Γιάννης Ζωγραφάκης

Το Ηράκλειο είναι μια πόλη γεμάτη από καλλιτεχνικές δραστηριότητες. Εκθέσεις ζωγραφικής, γλυπτικής, μουσικές βραδιές, θεατρικές παραστάσεις και όμως παρόλα αυτά λείπει αυτό που θα μπορούσαμε να πούμε ποιότητα.

Η λέξη ποιότητα δεν ήταν ποτέ και ούτε είναι η αγαπημένη μου γιατί έχει χρησιμοποιηθεί κατά κόρον για να απαξιώσει έργα σε όλους τους τομείς της τέχνης που δεν συμφωνούν με τα συμφέροντα κάποιων κραταιών ποιοτικών.

Πολλοί, που σήμερα κτίζουν καριέρες πάνω στην άγνοια του κόσμου, θα χρειαστεί να πάνε σπίτια τους

Τι ορίζει άραγε το ποιοτικό, ποιο είναι εκείνο το χαρακτηριστικό που κάνει κάτι να είναι ή να μην είναι ποιοτικό;

Υπάρχει μια αντικειμενική σύζευξη πραγμάτων που ορίζει αυτό το νοητό μέγεθος. και έχει να κάνει με την τεχνική, την αρμονία και την αυθεντικότητα.

Ένα έργο είτε ανήκει στον εικαστικό χώρο, είτε σε άλλες μορφές τέχνης, πρέπει να έχει μέσα την γνώση της τεχνικής, τα στοιχεία που το δομούν να συνυπάρχουν αρμονικά και λειτουργικά μέσα σε αυτό και πέρα από όλα αυτά να είναι αυθεντικό, δηλαδή να έχει κάτι λίγο από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.

Ψιλά γράμματα θα μου πείτε και όμως δεν είναι καθόλου ψιλά. Εκεί κάπου κατοικεί η αξία των τεχνών, αυτά τα στοιχεία κάνουν τις τέχνες ένα πνευματικό όπλο και η απαλοιφή τους με έντεχνο ή άτεχνο τρόπο δημιουργεί καταστροφή.

Δυστυχώς από ότι έχω δει και διαπιστώσει είναι ότι η κοινωνία στο μεγαλύτερο μέρος του συνόλου της δεν έχει αναπτύξει αυτό το κριτήριο με αποτέλεσμα να δέχεται ως ποιοτικό και ως καλλιτεχνικό το οτιδήποτε μπορεί να πλασαριστεί με όμορφο τρόπο και με πολλές φανφάρες.

Και όμως την ποιότητα μπορεί κανείς να την βρει και στα απλούστερα πράγματα φτάνει να ξέρει να την αναγνωρίσει.

Ο Βαμβακάρης  δεν είναι ποιοτικός επειδή τον έχουν αναγνωρίσει, είναι ποιοτικός επειδή την αυθεντικότητα του μπόρεσε να την εκφράσει μέσα από την μουσική του.

Ήταν ειλικρινής πρώτα από όλα με τον εαυτό του και ύστερα με τον κόσμο που μετείχε στο έργο του.

Δυστυχώς και αυτό δεν συμβαίνει μόνο εδώ αλλά είναι ένα γενικό φαινόμενο, υπάρχει έλλειμμα παιδείας που δημιουργεί ένα ανεκπαίδευτο κοινό το οποίο δεν έχει την δυνατότητα να κρίνει.

Αυτό φυσικά βολεύει πολλούς που ασχολούνται με τις τέχνες, γιατί με αυτόν τον τρόπο επιβάλλονται μέσα στον χώρο των τεχνών, χωρίς να έχουν καμία ιδιαίτερη αξία, βλ. πρόσφατη ταινία με θέμα διάσημο Κρητικό συγγραφέα.

Δεν ξέρω αν και πόσο αυτό μπορεί να αλλάξει στο μέλλον, όχι γιατί είναι δύσκολο αλλά γιατί μετά πολλοί, που σήμερα κτίζουν καριέρες πάνω στην άγνοια του κόσμου, θα χρειαστεί να πάνε σπίτια τους.