Σύνοδος στην Βάρνα και μια υποχωρητική Τουρκία αλλά για πόσο;

Γιάννης Ζωγραφάκης
Γιάννης Ζωγραφάκης

Τελικά όπως φαίνεται στην Ευρωτουρκική σύνοδο στην Βάρνα τα κρίσιμα και ανοικτά ζητήματα μεταξύ Τουρκίας και Ε.Ε. παρέμειναν κρίσιμα και ανοικτά.

Ο Ζαν Κλοντ Γιούγκερ και ο Ντόναλντ Τούσκ έθεσαν τα θέματα των παράνομων ενεργειών της Τουρκίας στο Αιγαίο, στην Κυπριακή ΑΟΖ στην κράτηση των δύο Ελλήνων στρατιωτικών και μίλησαν για τις ενέργειες της Τουρκίας στην Αφρίν, ωστόσο δεν πήραν κάποια σαφή απάντηση σε κανένα από τα θέματα που έθεσαν.

Πιο συγκεκριμένα ο Τουσκ είπε  «Αναφορικά με συγκεκριμένες λύσεις, δεν καταλήξαμε σε κανέναν συμβιβασμό σήμερα» και συνέχισε λέγοντας «Ωστόσο, εξακολουθώ να ελπίζω ότι αυτό θα καταστεί δυνατό στο μέλλον… Μόνο η πρόοδος σε αυτά τα ζητήματα θα μας επιτρέψει να βελτιώσουμε τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, περιλαμβανομένης της διαδικασίας ένταξης» τονίζοντας πως «Οι ενέργειες της Τουρκίας υπονομεύουν το κράτος δικαίου»

Οι Ευρωπαίοι φαίνεται ότι στηρίζουν τις θέσεις της Κύπρου και τα κυριαρχικά της δικαιώματα και φαίνεται να ανησυχούν για τις τελευταίες ενέργειες της γείτονος χώρας σε σχέση με όλα τα θέματα που έχουν ανακύψει αλλά και με την κράτηση δυο πολιτών της Ε.Ε. από τους Τούρκους.

Το μόνο ανησυχητικό στην σύνοδο που ίσως σημάνει και κάποιες άλλες εξελίξεις στο μέλλον είναι ότι η Ε.Ε. κρίνει πλέον επιβεβλημένη την λύση του Κυπριακού η οποία πιστεύει ότι η λύση του θέματος θα βελτιώσει τις σχέσεις μεταξύ Τουρκίας – Κύπρου και Τουρκίας – Ελλάδας.

Είναι ανησυχητικό γιατί αυτή την στιγμή, μια οποιαδήποτε λύση στο Κυπριακό θα σήμαινε την επίσημη πλέον κατοχύρωση Κυπριακών εδαφών στην βόρεια Κύπρο, στην μεριά των Τούρκων.

Παρόλα αυτά η Ε.Ε. μέσω του Γιούνγκερ κρίνει απαραίτητη την βελτίωση των Ελληνοτουρκικών σχέσεων και δήλωσε ότι ακόμα θεωρεί έναν πολύ χρίσιμο στρατηγικό εταίρο την Τουρκία η οποία πρέπει να δείξει δείγματα καλής θέλησης και ένα από αυτά είναι να επανεξετάσει το θέμα της κράτησης των δύο Ελλήνων στρατιωτών που εδώ και έναν μήνα κρατούνται στην Τουρκία χωρίς ακόμα να τους έχουν απαγγελθεί συγκεκριμένες κατηγορίες.

Από την άλλη ο Ερντογάν είπε πως «Oι Τουρκοκύπριοι πρέπει να συμπεριληφθούν ισότιμα σε ζητήματα που αφορούν την Ανατολική Μεσόγειο» και δήλωσε πως είναι πρόθυμος να βελτιωθούν οι σχέσεις Τουρκίας – Ε.Ε. και δήλωσε πρόθυμος να συνεχιστεί η πορεία ένταξης της χώρας του στους κόλπους της Ε.Ε. και μάλιστα με γρήγορους ρυθμούς.

Για το μεταναστευτικό ο Πρόεδρος της Τουρκίας είπε πως αυτή την στιγμή στην χώρα του, υπάρχουν περί τα 3 εκατομμύρια πρόσφυγες και σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα πρόκειται να φτάσουν τα 4 εκατομμύρια ενώ ταυτόχρονα επέκρινε την Ε.Ε. διότι από το πακέτο στήριξης από το ταμείο διευκόλυνσης για τους πρόσφυγες η Τουρκία έχει λάβει 1,8 δις € αντί 3 δις € που ήταν να λάβει και είπε πως αυτά τα χρήματα είναι απαραίτητα για την βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των προσφύγων.

Επίσης μίλησε για το «τεχνικό» όπως ανέφερε ζήτημα που σταματά την τελωνειακή ένωση   Ε.Ε. – Τουρκίας και για την κατάργηση της θεώρησης βίζας των Τούρκων πολιτών προς την Ε.Ε. το οποίο δεν θα έπρεπε να εκκρεμεί αυτή την στιγμή.

Στοχοποίησε τον ΡΚΚ και το DAESH ως θύλακες τρομοκρατών και είπε πως οι Τουρκία είναι στόχος πολλών τρομοκρατικών επιθέσεων λέγοντας ότι η κριτική που ασκείται από την Δύση για τις ενέργειες της Τουρκίας στο θέμα είναι αβάσιμη.

Για το θέμα της Κυπριακής ΑΟΖ ο Ερντογάν επέμεινε στις θέσεις του και επικαλέστηκε το διεθνές δίκαιο για αυτό, προσπαθώντας ακόμα μια φορά να βάλει την Ελλάδα και την Κύπρο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Παρασκηνιακά έγιναν και άλλες ξεχωριστές συναντήσεις μεταξύ Μπορίσωφ, Τουσκ και Ερντογάν πριν την έναρξη του επίσημου δείπνου.

Πάντως μετά από την σύνοδο στην Βάρνα η Τουρκία φαίνεται ότι τουλάχιστον για λίγο χαλαρώνει την στάση της απέναντι στην Ε.Ε. και την Ελλάδα και ήδη συζητάται η άμεση απελευθέρωση των δύο Ελλήνων στρατιωτικών.

Ο Πάνος Καμμένος αναφορικά με αυτό, δήλωσε ότι ίσως οι δύο Έλληνες αξιωματικοί απελευθερωθούν πριν το Πάσχα.

Η κράτηση των Ελλήνων χωρίς κατηγορητήριο, σίγουρα είναι ένας μοχλός πίεσης που ασκεί η Τουρκία και ένα ακόμα χαρτί που πιθανός παίζει στο παζάρι των διαπραγματεύσεων.

Ακόμα και αν απελευθερωθούν οι Έλληνες στρατιωτικοί αυτό δεν σημαίνει τίποτα περισσότερο από το ότι η Τουρκία δείχνει κάποια δείγματα καλής θέλησης η οποία καλή θέληση μπορεί να μπει πολύ εύκολα σε εισαγωγικά εφόσον όπως μας έχει διδάξει η Τούρκικη πολιτική αυτό στην συνέχεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον μας σε μια πιθανή εθνικιστική έκρηξη θυμού του Ερντογάν στο μέλλον ο οποίος μπορεί να πει σε σχέση με τα άλλα θέματα που αφορούν τις διμερείς σχέσεις μας ότι η Τουρκία έδειξε καλή θέληση αλλά η Ελλάδα εμμένει στην στάση της.

Όπως και να έχει το πράγμα η κατάσταση παραμένει τεταμένη και είναι πολύ δύσκολο να προβλέψει κανείς το μέλλον το οποίο είναι πιο αβέβαιο από ότι ήταν πριν αρχίσουν όλα αυτά.