Τουρισμός: Προβλέψεις για το 2018

μια σύνοψη της παρουσίασης του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων

Μαργαρίτα Μανούσου
Μαργαρίτα Μανούσου

Σε πρόσφατη ενημερωτική συνάντηση με δημοσιογράφους το Μάρτιο, ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ, κ. Γιάννης Ρέτσος, σημείωσε ότι όλα δείχνουν ότι υπάρχει πολύ μεγάλη ζήτηση για την Ελλάδα για τη φετινή τουριστική περίοδο. Ειδικά από τις χώρες μεγάλης προσέλευσης τουριστών, όπως είναι η Γερμανία, η Αγγλία, Γαλλία, ΗΠΑ, Ιταλία κ.ά.

Σύμφωνα άλλωστε με την αναφορά του SETE INTELLIGENCE, τα στοιχεία δείχνουν 22% αύξηση των αφίξεων για το καλοκαίρι του 2018.

Ο κ. Ρέτσος σημείωσε ότι είναι πολύ σημαντικό να υπάρχουν σωστά στοιχεία προς μελέτη διότι από αυτά εξαρτάται η χάραξη σωστής πολιτικής. Υπογράμμισε μάλιστα ότι είναι αναγκαίο να λειτουργήσουν το συντομότερο οι δορυφόροι λογαριασμοί, οι οποίοι θα διαθέτουν τα ζητούμενα στοιχεία για σωστή ερμηνεία της προοπτικής και την υιοθέτηση των ανάλογων δράσεων.

Ο κ. Ρέτσος αναφερόμενος σε ασταθείς γεωπολιτικές συνθήκες, σημείωσε ότι θα πρέπει να αποφεύγονται δηλώσεις με υπερβολές σχετικά με αυτά τα θέματα, τα οποία άλλωστε αποτελούν ζητήματα παγκόσμιου ενδιαφέροντος και ανησυχίας και βρίσκονται πέρα από το δικό μας έλεγχο.

Αυτό που οφείλουν όλοι να κάνουν όσον αφορά στο ελληνικό τουριστικό προϊόν, είναι να κάνουν σωστά τη δουλειά τους και να βελτιώνουν το προϊόν.

Αναφερόμενος στην υπερφορολόγηση του τουριστικού προϊόντος και στο τέλος διανυκτέρευσης που έχει εφαρμοστεί, σημείωσε ότι δεν έχει φανεί ακόμα η αρνητική επίδραση που μπορεί να έχει στην τουριστική κίνηση προς τη χώρα μας διότι δεν έχει ξεκινήσει, όπως είπε, η τουριστική περίοδος. Υπογράμμισε μάλιστα ότι οι επισκέπτες που θα ζητούνται κατά την αναχώρησή τους να καταβάλουν ποσά πέρα από τα προγραμματισμένα που είχαν ήδη καταβάλει όταν αγόρασαν το πακέτο διακοπών πιθανότατα να δυσαρεστούνται. Αυτό μένει να διαπιστωθεί στην πορεία.

Το SETE Intelligence εκπόνησε μελέτη με τίτλο «Οι προοπτικές του εισερχόμενου τουρισμού στην Ελλάδα το 2018» η οποία εστιάζεται στις οικονομικές εξελίξεις των διεθνών αγορών.

Οι ροές εισερχόμενου τουρισμού στην χώρα, ειδικά σε περιόδους απουσίας επενδύσεων οι οποίες συμβάλλουν καταλυτικά και αλλάζουν ουσιωδώς την μορφή του ελληνικού τουριστικού προϊόντος ώστε να προσελκύει νέες αγορές, εξαρτώνται:

α) από γεωπολιτικές εξελίξεις που καθιστούν κάποιον ή κάποιους ανταγωνιστικούς προορισμούς λιγότερο ή περισσότερο ελκυστικούς για λόγους ασφαλείας,

β) από τις οικονομικές εξελίξεις στις διεθνείς αγορές στο βαθμό που αυτές επηρεάζουν την πρόθεση και δυνατότητα των κατοίκων τους να ταξιδέψουν στο εξωτερικό, και

γ) από τις προσβάσεις που υπάρχουν στις αγορές αυτές που, για την Ελλάδα, είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό αεροπορικές.

Η μελέτη εστιάζει στις οικονομικές εξελίξεις των διεθνών αγορών καταγράφοντας

α) τα βασικά μακροοικονομικά δεδομένα (ΑΕΠ, ισοτιμίες, Δείκτες Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ή Οικονομικού Κλίματος) για τις οικονομίες των σημαντικότερων αγορών μας και

β) την ζήτηση που υπάρχει για αεροπορικές θέσεις προς ελληνικούς προορισμούς, όπως αυτή αποτυπώνεται από τον προγραμματισμό των αεροπορικών εταιρειών για πτήσεις προς τα Περιφερειακά αεροδρόμια της χώρας (δηλαδή όλα πλην Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών).

Πληροφορίες στη μελέτη του SETE Intelligence έχουν αντληθεί και από την Εθνική Αρχή Συντονισμού Πτήσεων που εμφανίζει τη ζήτηση που υπάρχει από τις διαφορετικές αεροπορικές εταιρείες.

Η καταγραφή γίνεται για τις 18 μεγαλύτερες αγορές του Ελληνικού τουρισμού, βάσει εισπράξεων, που αντιπροσωπεύουν το 76% του συνόλου των εισπράξεων του εισερχόμενου τουρισμού στην Ελλάδα για το 2016 (τελευταία διαθέσιμα στοιχεία).

Παράλληλα, για κάθε χώρα, δίνονται στοιχεία για τον εξερχόμενο τουρισμό από την χώρα αυτή και την συγκριτική θέση της Ελλάδας μεταξύ των διαφόρων προορισμών, αλλά και για την σημασία της χώρας στον εισερχόμενο τουρισμό της Ελλάδας και τους κυριότερους προορισμούς που επισκέπτονται.

Συμπεράσματα μελέτης

Οι προοπτικές της τουριστικής κίνησης στα Περιφερειακά αεροδρόμια της Ελλάδας βάσει του προγραμματισμού των θέσεων των αεροπορικών εταιρειών τον Ιανουάριο 2018, για τη θερινή περίοδο είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικές (+22% σε σχέση με τα αντίστοιχα περσινά στοιχεία για την θερινή περίοδο του 2017). Το γεγονός αυτό προοιωνίζει ένα νέο ρεκόρ αφίξεων για τον Ελληνικό τουρισμό. Όπως επισημαίνει ωστόσο ο ΣΕΤΕ, θα πρέπει να παρθεί υπόψη ότι ο προγραμματισμός αλλάζει διαρκώς καθώς εξελίσσεται η σεζόν, και αφετέρου οι αφίξεις είναι τελικά ανάλογες της πληρότητας των αεροπλάνων.

Σημαντικοί παράγοντες για την αυξημένη ζήτηση αεροπορικών θέσεων είναι το θετικό οικονομικό κλίμα (η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει την μεγαλύτερη αύξηση ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης της τελευταίας δεκαετίας για το 2018: +2,4%, έναντι πρόβλεψης +2,2% τον περασμένο Νοέμβριο και +1,8% πριν ένα χρόνο) που καταγράφεται σε όλες σχεδόν τις εξεταζόμενες αγορές (αύξηση ΑΕΠ, αύξηση καταναλωτικής εμπιστοσύνης και οικονομικού κλίματος). Εξαίρεση αποτελούν οι αγορές του Ηνωμένου Βασιλείου (λόγω εξασθένισης της Λίρας έναντι του Ευρώ και χαμηλής καταναλωτικης εμπιστοσύνης, ως επακόλουθα της απόφασης για Brexit), της Τουρκίας (λόγω συνεχούς υποτίμησης της τουρκικής λίρας και μεγάλων διακυμάνσεων της καταναλωτικής εμπιστοσύνης) και της Ρωσίας (εξασθένηση του Ρουβλίου έναντι του Ευρώ) – παρ’ όλα αυτά, με εξαίρεση την Ρωσία, που ο προγραμματισμός των θέσεων δείχνει μείωση, στις άλλες δύο αγορές οι οικονομικοί δείκτες δεν επιδρούν αρνητικά στον προγραμματισμό των θέσεων, που είναι αυξημένος σε σχέση με πέρυσι.

Αξίζει να παρατηρηθεί ότι αν και η ζήτηση θέσεων από Ρουμανία, Ελβετία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο, Δανία και Τουρκία, είναι αυξημένη, η συναλλαγματική ισοτιμία των νομισμάτων τους με το ευρώ έχει επιδεινωθεί, σε σύγκριση με το καλοκαίρι του 2017, και αυτό αναμένεται να επιδράσει αρνητικά στην ζήτηση.

Συμπερασματικά, με βάση τον προγραμματισμό των θέσεων των αεροπορικών εταιρειών για το 2018, η εικόνα των εξεταζόμενων αγορών, που αποτελούν το 76% του εισερχόμενου τουρισμού της Ελλάδας για το 2016 ειναι ιδιαιτέρως θετική, με όλες σχεδόν τις αγορές να καταγράφουν θετικό πρόσημο. Εξαίρεση αποτελούν οι αγορές της Ρωσίας (λόγω υποτίμησης του ρουβλίου και επανόδου της Τουρκίας) και της Κύπρου (οριακή).

  1. Ευοίωνες οι προοπτικές για την γερμανική αγορά, λόγω θετικής οικονομικής συγκυρίας. Αυξανόμενο ΑΕΠ και υψηλός δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης και της μεγάλης αύξησης (+45%) της ζήτησης για αεροπορικές θέσεις. Όλα τα Περιφερειακά αεροδρόμια εμφανίζουν αναλογικά θετική ποσοστιαία μεταβολή με την μεγαλύτερη αύξηση σε απόλυτους αριθμούς να καταγράφεται στο Ηράκλειο, την Κω, την Ρόδο και την Κέρκυρα.

  2. Μικτή εικόνα παρουσιάζει η Bρετανική αγορά, αφού αφενός, ως επακόλουθο του Brexit, τόσο η Λίρα όσο και η καταναλωτική εμπιστοσύνη έχουν εξασθενίσει, αφετέρου όμως υπάρχει σημαντική αύξηση (+20%) της ζήτησης για αεροπορικές θέσεις προς τα Περιφερειακά Αεροδρόμια. Τις μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφουν τα αεροδρόμια της Ρόδου, της Κέρκυρας, της Κεφαλονιάς και του Άκτιου.

  3. Θετικές προοπτικές για την γαλλική αγορά λόγω θετικής οικονομικής συγκυρίας και αυξημένης ζήτησης (+8%) για αεροπορικές θέσεις. Όμως, η αυξημένη ζήτηση δεν κατανέμεται ισομερώς στην χώρα, αφού υπάρχει μείωση στη ζήτηση θέσεων στην Θεσσαλονίκη, τα Χανιά, την Κω και τον Άραξο και αύξηση στο Ηράκλειο, την Ρόδο, την Κέρκυρα, την Σαντορίνη, την Μύκονο, την Καλαμάτα και τον Βόλο.

  4. Η αμερικανική αγορά παρουσιάζει μικτή εικόνα αφού αφενός η Αμερικανική οικονομία βρίσκεται σε ανάπτυξη και η καταναλωτική εμπιστοσύνη σε υψηλά επίπεδα, αφετέρου όμως το Δολλάριο έχει υποτιμηθεί σημαντικά έναντι του Ευρώ ενώ, παράλληλα, η παρατηρούμενη αύξηση των επιτοκίων μπορεί να δράσει ανασταλτικά τόσο στην ανάπτυξη όσο και στην καταναλωτική εμπιστοσύνη. Δεν υπάρχουν στοιχεία προγραμματισμού πτήσεων.

  5. Παρά την πολιτική αστάθεια στην Ιταλία, θετική εμφανίζεται η οικονομική συγκυρία, με ανάκαμψη της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, ενώ αυξημένη (+14%) είναι η ζήτηση για αεροπορικές θέσεις. Όμως, η αυξημένη ζήτηση δεν κατανέμεται ισομερώς στην χώρα, αφού υπάρχει μείωση στη ζήτηση θέσεων στο Ηράκλειο, την Ζάκυνθο, την Σκιάθο και την Σάμο και αύξηση στις Κυκλάδες, τα Δωδεκάνησα, την Κέρκυρα, την Θεσσαλονίκη, τα Χανιά, την Κεφαλονιά, το Άκτιο, τον Άραξο και την Καλαμάτα.

  6. Θετικές προοπτικές για την ολλανδική αγορά λόγω θετικής οικονομικής συγκυρίας και αυξημένης ζήτησης (+13%) για αεροπορικές θέσεις. Όμως, η αυξημένη ζήτηση δεν κατανέμεται ισομερώς στην χώρα, αφού υπάρχει μείωση στη ζήτηση θέσεων στο Ηράκλειο, την Κέρκυρα, το Άκτιο, την Κεφαλονιά, την Κάρπαθο, την Σκιάθο, την Καλαμάτα, τον Βόλο και τα Κύθηρα και αύξηση στις Κυκλάδες, το Βόρειο Αιγαίο, την Κω, την Ρόδο, την Ζάκυνθο, την Θεσσαλονίκη, τα Χανιά και την Καβάλα.

Στοιχεία 2016 Εξερχόμενος τουρισμός Θεση Ελλάδας Τοπ 5 προορισμοί Τοπ 5 Μεσόγειος Αφίξεις Ελλάδα Διανυκτερεύσεις Εισπράξεις ΜΚΔ Ημ. Δαπ Μέση Διάρκεια παραμονής Τοπ 3  Ελλάδα
Γερμανία 91 εκατ Aυστρία, Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία, Ολλανδία Ισπανία, Ιταλία, Τουρκία, Ελλάδα, Κροατία 3.139 1η 13% 32.989 1η 17% € 2.128 εκατ 1η 17% 678€ 65€ 10.5 Κρήτη, Κ.Μακεδ., Ν.Αιγαίο
Βρετανική 69 εκατ Ισπανία, Γαλλία, Ιρλανδία, ΗΠΑ, Ιταλία Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα, Τουρκία, Κύπρο 2.895 2η 12% 26.583 2η 14% € 1.944 εκατ 2η 15% 672€ 73€ 9,2 Ιονιο, Ν.Αιγαίο, Κρήτη
Γαλλική 26 εκατ Ισπανία, Ιταλία, Ην. Βασίλειο, Γερμανία, ΗΠΑ Ισπανία, Ιταλία, Μαρόκο, Ελλάδα, Τουρκία 1.314 5η 5% 11.573 3η 6% € 889 εκατ 3η 7% 677€ 77€ 8,8 Κρήτη, Ν.Αιγαίο, Αττική
ΗΠΑ 73 εκατ 25η Μεξικό, Καναδάς, Γαλλία, Ην. Βασίλειο, Πουέρτο Ρίκο Ιταλία, Ισπανία, Ελλάδα, Τουρκία, Κροατία 779 8η 3% 8.178 5η 4% € 728 εκατ 4η 6% 935€ 89€ 10.5 Αττική, Ν.Αιγαίο, Πελοπόννησος
Ιταλική 31 εκατ Γαλλία, Ισπανία, Ην. Βασίλειο, Γερμανία, Ελλάδα Ισπανία, Ελλάδα, Κροατία, Μάλτα, Τουρκία 1.387 4η 6% 11.598 3η 6% € 722 εκατ 4η 6% 521€ 62€ 8,4 Ν. Αιγαίο, Ιόνιο, Κρήτη
Ολλανδική 18 εκατ Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Ην. Βασίλειο, Αυστρία Ισπανία, Ιταλία, Τουρκία, Ελλάδα, Κροατία 771 8η 3% 7,430 7η 4% € 481 εκατ 6η 4% 624€ 65€ 9,6 Κρήτη, Ν. Αιγαίο, Ιόνιο

 

* Η Μαργαρίτα Μανούσου είναι δημοσιογράφος, ειδική σε θέματα τουρισμού