Στην Αγγλία ιδρύεται «Υπουργείο Μοναξιάς»

Για τα θύματα της πολιτικής των υπολοίπων υπουργείων;

Μιχάλης Παπαχατζάκης
Μιχάλης Παπαχατζάκης

Στα ελληνικά ΜΜΕ δημοσιεύτηκε η είδηση περίπου σαν αστείο, αλλά δεν είναι: Η αγγλική κυβέρνηση ιδρύει «Υπουργείο Μοναξιάς». Στην πραγματικότητα θα είναι μια Γραμματεία που θα υπάγεται στο υφυπουργείο Αθλητισμού και Πολιτισμού με σκοπό να καταγράψει και να μεριμνήσει για τους ανθρώπους που νιώθουν μοναξιά στην Αγγλία.

Σύμφωνα με το σχετικό άρθρο των «Νιου Γιορκ Τάιμς» (17/1/2018-που δεν παραλείπει να κάνει και μια αυθαίρετη, άστοχη, σύνδεση Brexit-μοναξιάς), πάνω από εννιά εκατομμύρια κατοίκων της Μεγάλης Βρετανίας συχνά ή πάντα αισθάνονται βαριά μοναξιά. Στις εκθέσεις που συντάχθηκαν από διάφορες επιτροπές στο πρόσφατο παρελθόν για το φαινόμενο, γίνεται λόγος για ηλικιωμένους, ανάπηρους, ανθρώπους που φροντίζουν τους προηγούμενους που αναφέρθηκαν (αυτοί για τους οποίους λέγεται στην Ελλάδα «πήρα μια γυναίκα να τον/την προσέχει»), αλλά και παιδιά, πρόσφυγες και νέους γονείς, ακόμα και κάποιους φοιτητές, που απαρτίζουν το στατιστικό τους δείγμα. Αναφέρεται, δε, ότι διακόσιες χιλιάδες γέροι και γριές στη Βρετανία δεν είχαν κάποια κουβέντα με φίλο ή συγγενή για πάνω από έναν μήνα. Αυτό το τελευταίο φαντάζει ίσως αδιανόητο σε κάποιον που έχει οικογένεια και εργασία.

Κάποιοι θα μπουν στον πειρασμό ακόμα και να σαρκάσουν την είδηση, λέγοντας ότι έτσι είναι η κοινωνία της Μεγάλης Βρετανίας, οι οικογενειακοί δεσμοί διαρρηγνύονται πολύ νωρίς και η κατάληξη αυτού είναι αναμενόμενη. Δεν υπάρχει η έννοια «θα κάνω παιδιά να με γηροκομήσουν», όπως λέγεται συχνά στην Ελλάδα-το αντίθετο άκρο. Κάτι τέτοιο θα ήταν άδικο και επιφανειακό. Όπως όλες δηλαδή οι στερεοτυπικές διαπιστώσεις, που ακόμα και αν έχουν κάποια μικρή δόση αλήθειας δεν εξετάζουν τις αιτίες απ’ τις οποίες δημιουργούνται και την πραγματική έκταση του φαινομένου. Οι συγκρίσεις κοινωνικών οργανώσεων θέλουν προσοχή, και ειδικά αν μιλάμε για ζητήματα που παρουσιάζονται

Η μοναξιά, ακόμα και έτσι απογυμνωμένη από κοινωνικές διαδικασίες όπως τίθεται στις έρευνες, είναι ένα αποτέλεσμα μιας κοινωνικοπολιτικής πραγματικότητας. Η «θλιβερή πραγματικότητα του μοντέρνου τρόπου ζωής», όπως είπε στη σχετική δήλωσή της η Αγγλίδα πρωθυπουργός Τερέζα Μεη. Τί δεν θέλει να προσδιορίσει η Μέη βάζοντας στη φράση τον ουδέτερο όρο «μοντέρνο»; Ότι μοντέρνος τρόπος ζωής είναι οι σημερινές βιομηχανικές καπιταλιστικές κοινωνίες που βρίσκονται σε βαθιά κρίση, οικονομική, πολιτική και κοινωνική. Στις οποίες ο άνθρωπος (η πλειοψηφία αυτών) είναι αλλοτριωμένος απ’ την εργασία του, απομονωμένος από τα κέντρα αποφάσεων, απελπισμένος από τα οικονομικά αδιέξοδα, απογοητευμένος από την απουσία εναλλακτικής λύσης, παθητικός δέκτης δειγμάτων πολιτισμού και παιδείας-γνώσης. Για να το πούμε αλλιώς: Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν πια τις κοινωνίες στις οποίες ζουν-είναι σαν ξένοι. Όλα τα παραπάνω αφορούν τους μοναχικούς ηλικιωμένους; Το αίσθημα της μοναξιάς δεν περιορίζεται ασφαλώς σε αυτούς και επίσης όταν κάποιος λέει ότι θα ασχοληθεί, θα πρέπει να ασχοληθεί στην πλήρη διάσταση του φαινομένου. Και να αναφέρει επίσης ότι όταν η κυρίαρχη πολιτική σε όλη την Ευρώπη είναι η επίθεση σε μισθούς, συντάξεις, επιδόματα και σε πολιτικές πρόνοιας, προκαλείται στα θύματά της, συν τοις άλλοις, η αίσθηση ότι (ειδικά οι συνταξιούχοι) είναι βάρος για την κοινωνία. «Πέσαμε έξω από τις ψηλές συντάξεις, αυτά κι αυτά μας έφεραν εδώ», λένε οι απολογητές αυτής της πολιτικής. Ο κοινωνικός αυτοματισμός άλλωστε αναπαράγεται συνεχώς από τα ΜΜΕ.  Και εδώ θα βγει να σαρκάσει κάποιος, λέγοντας ότι στην Ελλάδα, με την τεράστια ανεργία ειδικά των νέων, οι συνταξιούχοι ζούνε τα παιδιά τους. Άρα εδώ νιώθουν χρήσιμοι. Όμως, και εδώ ισχύει το ίδιο που ισχύει παντού.

Αυτά τα πράγματα δεν διορθώνονται με το να δείξεις τη χρήση των σόσιαλ μήντια (την εικονική φιλία) στους γέρους ή να οργανώσεις για αυτούς τακτικές επισκέψεις ή δραστηριότητες από κοινωνικούς λειτουργούς. Μπορεί όλα αυτά να λειτουργήσουν ανακουφιστικά, σύμφωνοι, αλλά απλά ξύνουν την επιφάνεια του προβλήματος. Αποτελεί όμως και μια κυνική ομολογία αποτυχίας η ίδρυση του «Υπουργείου Μοναξιάς». Και ίσως φανερώνει, επειδή-όπως σωστά λέγεται-η μοναξιά αγριεύει τον άνθρωπο, μια ανησυχία ότι η (γενική) κατηγορία αυτή των ανθρώπων μπορεί να δημιουργήσει δύσκολες για την κυβέρνηση καταστάσεις. Το περιθώριο είναι ένα καζάνι που βράζει όσο τα άλλα. Όποιο κι αν είναι αυτό το περιθώριο.

(φωτογραφία δική μου από τοίχο στη γειτονιά του Λάκκου)

Comments

  1. Oraia ta lete re    

    Ναι, δεν λύνει το πρόβλημα, αλλά τουλάχιστον εκεί αντιλαμβάνονται και αποδέχονται την ύπαρξη του προβλήματος και προσπαθούν να κάνουν κάτι. Αυτή είναι η βασική διαφορά νοοτροπίας.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *