Πάρκο: Νικητές οι πολίτες, κερδισμένος ο Δήμος

Ρεπορτάζ (και συμπεράσματα) από την ανοιχτή συζήτηση για το μέλλον του Πάρκου Γεωργιάδη

Μάριος Διονέλλης
Μάριος Διονέλλης

Ναι, μπορούν να συμβαίνουν και τα δύο. Τα συμπεράσματα από τη χθεσινή συνάντηση για το Πάρκο Γεωργιάδη, πηγαίνουν πέρα από αυτή καθαυτή την υπόθεση του πάρκου. Παρακάτω περιγράφω όσο γίνεται πιο κωδικοποιημένα τις δεσμεύσεις που ανέλαβε ο Δήμος και που πλέον μένει να δούμε αν θα τηρηθούν. (Δεν είναι πάντα αυτονόητο, πάντως χθες, πολλά πράγματα ειπώθηκαν με σαφήνεια).

Ωστόσο, πριν από αυτό, ιδιαίτερη σημασία έχει η ενεργοποίηση των ανθρώπων της πόλης, η επαναδιατύπωση της σχέσης τους με το αστικό και το φυσικό τοπίο του Ηρακλείου (όσο απέμεινε) και το σαφές μήνυμα προς τη δημοτική διοίκηση (θα έλεγα προς κάθε δημοτική διοίκηση) πως είναι εδώ, ελέγχουν, έχουν λόγο, γνώση και τεκμηριωμένα επιχειρήματα  και κυρίως έχουν μνήμη για όσα γίνονται στην πόλη.

Έτσι, η συζήτηση δεν ξεκινάει από το μηδέν. Ξεκινάει με το «δεν ξεχνάμε τί έγινε στην Πλατεία  Ελευθερίας, δεν ξεχνάμε τί έγινε στον Κουμπέ της πλατείας Κορνάρου, δεν ξεχνάμε τί έγινε στον Λάκκο, δεν ξεχνάμε τί έγινε στα δέντρα του Μασταμπά, στο Πάρκο Θεοτοκόπουλου, στην Ίδης, στη Βίγλα, στην Ικάρου και αλλού». (Ευτυχώς θα έλεγα γιατί μέχρι πρότινος νόμιζες πως οι αντιδράσεις για κάποια εξ αυτών εξαντλούνταν και εξανεμίζονταν σε διαμαρτυρίες στο facebook).

Η συζήτηση ξεκινά με δικαιολογημένη καχυποψία και με έλλειψη εμπιστοσύνης, η οποία διατυπώθηκε με σαφήνεια και με αρκετούς τρόπους (ακόμα και με δικαιολογημένη ένταση).

Πανό έξω από τον χώρο της συζήτησης. Τα μηνύματα σαφή.

Κυρίως όμως ξεκινά με το δεδομένο της πολύ καλής δουλειάς, επιστημονικά τεκμηριωμένης που έγινε από τις «Φυλές του Πάρκου» για την κατάρτιση των περίφημων 17 ερωτημάτων, γύρω από τις προτεινόμενες αλλαγές στο πάρκο.  Δουλειά που δεν έκαναν ούτε οι παρατάξεις της αντιπολίτευσης στο Δημοτικό Συμβούλιο (ως όφειλαν), δουλειά που δεν έκαναν ούτε οι ειδικοί και ινστρούχτουρες περί των περιβαλλοντικών θεμάτων σε Μουσεία, Πανεπιστήμια, ΤΕΙ, ερευνητικά ιδρύματα που, δόξα τω θεώ, έχουμε μπόλικα, δουλειά που δεν κάναμε ούτε οι δημοσιογράφοι της πόλης (ως οφείλαμε, για να τα λέμε όλα).

Συνεπώς, βλέποντας την εικόνα της αίθουσας, οι «ειδήσεις» έβγαιναν από την πλευρά των πολιτών και όχι τόσο από τους αρμοδίους του Δήμου. Και αυτό ελπίζω πως θα δημιουργήσει ένα «καλό προηγούμενο» σε σχέση με την εμπλοκή των δημοτών στα πράγματα της πόλης (που τους έχει εμφανώς ανάγκη, περισσότερο ακόμα και από τη δημοτική διοίκηση).

Τυπικά τη χθεσινή εκδήλωση τη διοργάνωσε ο Δήμος.  Ουσιαστικά όμως την προκάλεσαν, την επέβαλαν μάλλον, οι πολίτες. Και αυτό είναι μια μεγάλη νίκη σε συνδυασμό με τις δεσμεύσεις που πήραν.  Όχι ότι λύθηκαν όλα αλλά και για να το πω απλά «ένιωσαν την ανάσα μας» και δεν γίνονται ερήμην μας τα πράγματα στην πόλη.

Με την ίδια όμως έννοια θεωρώ πως και ο Δήμος είναι «κερδισμένος» από τη χθεσινή διαδικασία. Και μακάρι να επαναλαμβάνεται για όλα τα μεγάλα θέματα  και μακάρι να είχε γίνει και στο παρελθόν. Αν δεν έχει να κρύψει κάτι δεν έχει να φοβηθεί τίποτα από τους πολίτες, ακόμα και τους πιο καχύποπτους.

—————-

Πάμε τώρα στα συγκεκριμένα:
(Ερωτήσεις και απαντήσεις περιγραφικά με δική μου διατύπωση και σχόλια, σουμάροντας μια σχεδόν τετράωρη διαδικασία. Κάθε παρατήρηση – προσθήκη δεκτή).

Απαντήσεις από την πλευρά του Δήμου έδωσαν κυρίως ο Γιάννης Αναστασάκης, αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών, η αναπληρώτρια δήμαρχος Αριστέα Πλεύρη, η μελετήτρια της επίμαχης μελέτης, γεωπόνος του Δήμου Δέσποινα Βαρσαμιδάκη και η δασολόγος Μαρία Κοζυράκη (εκ μέρους της Δασικής Υπηρεσίας).

Όσο γίνεται πιο κωδικοποιημένα:

– Στο πάρκο υπάρχουν καταγεγραμμένα 13 ξερά δέντρα (από τα 300). Αυτά θα κοπούν και θα εκριζωθούν.  (Έτσι πρέπει να γίνει για να μη μένουν ως εστία μυκήτων για τα υπόλοιπα, όπως είπαν οι αρμόδιοι).
Ερωτήσεις για το «γιατί ξεράθηκαν», απαντήθηκαν  με την επίκληση του κύκλου της ζωής όλων των έμβιων όντων πάνω στον πλανήτη, συνεπώς και των δέντρων.

– «Δεν θα κοπεί κανένα άλλο δέντρο. Τελεία.» Η φράση του αντιδημάρχου. (Την έχει πει εξάλλου αρκετές φορές το τελευταίο διάστημα, την επανέλαβε και χθες).

– Στη μελέτη όμως για τα υπόλοιπα δέντρα λέει κάτι για «κλαδέματα ή κοπές» και μάλιστα υπάρχουν και συγκεκριμένα τιμολόγια για αυτές τις εργασίες. Γιατί λέει «ή κοπές» αφού δε θα κόψετε άλλα δέντρα;
Το θέμα είναι τυπικό, απάντησε η μελετήτρια. Έτσι είναι το «άρθρο» που δικαιολογεί αυτές τις εργασίες. «Το ότι λέει «κλάδεμα ή κοπή» δε σημαίνει ότι θα γίνει κοπή».  Έτσι πρέπει να είναι η διατύπωση για να εγκριθούν οι επιμέρους δαπάνες της μελέτης.

– Ναι αλλά τα μονοετή φυτά που θέλετε να βάλετε (17.000 !!) θέλουν ήλιο για να αναπτυχθούν και θα αναγκαστείτε να κάνετε «βαρύ» κλάδεμα για να φωτίζονται.
Όχι, απαντά η μελετήτρια, ως γεωπόνος σας διαβεβαιώνω πως δε χρειάζεται να γίνει κλάδεμα για να φωτιστούν τα φυτά.

– Και πόσο βαθύ θα είναι το κλάδεμα που θα κάνετε; Θα δούμε πάλι πετσόκομμα τύπου  Βίγλας και πάρκου Θεοτοκόπουλου; (σύμφωνα με τη μελέτη θα κλαδευτούν 93 δέντρα).
Απάντηση: Όχι, θα είναι μετρημένο και μόνο εκεί που χρειάζεται για να ανασάνουν και να καλωπιστούν τα δέντρα. (Για να δούμε… Εννοείται ότι θα πέσει «σύρμα» όταν αρχίσουν τα πριόνια ε;)

– Από που και ως που «ασύμβατες δράσεις» για το πάρκο η Λαϊκή των βιοκαλλιεργητών και το Pride Κρήτης;
Συγνώμη λάθος, λέει ο αντιδήμαρχος, δεν το εννοούσαμε έτσι. Για τους βιοκαλλιεργητές χρειάζεται λίγο προσοχή στο πως στήνονται οι πάγκοι, που μπαίνουν τα καφάσια με τα προϊόντα και κυρίως να μη μένουν μέσα στον χώρο τα αυτοκίνητά σας κατά τη διάρκεια της λαϊκής (σωστό). Για το pride έγινε παρανόηση. Τυπικά στα πάρκα δικαιολογούνται μόνο περιβαλλοντικού χαρακτήρα δράσεις και για αυτό χαρακτηρίστηκε «ασύμβατη». Προσωπική δέσμευση της αναπληρώτριας δημάρχου Αριστέας Πλεύρη ότι θα συνεχιστεί. («Εξάλλου μην ξεχνάτε ότι αντισταθήκαμε σε μεγάλες πιέσεις για να γίνει το Pride τις προηγούμενες χρονιές» – Σε αυτό έχει δίκιο).

– Τί είναι ο «φορέας διαχείρισης», ποιος αποφασίζει τί γίνεται στο πάρκο, τί δουλειά έχουν οι μπαριέρες εισόδου – εξόδου, ποιος τις ανοιγοκλείνει και πότε;
Απάντηση: Χρειαζόμαστε έναν ευέλικτο φορέα που θα αναλάβει και τη συντήρηση του πάρκου μετά την ανάπλαση (και ίσως και την συντήρηση του πρασίνου που θα φυτευτεί στα ενετικά τείχη αργότερα). Θα θέσει τους κανόνες παραχώρησης και χρήσης του πάρκου κτλ. (Εδώ υπάρχουν ακόμα αδιευκρίνιστα σημεία, αν θα είναι νομικό πρόσωπο, αν θα έχει ιδιωτικοοικονομικά χαρακτηριστικά – Γενικά για το θέμα «διαχείριση του πάρκου», με δεδομένη την υποστελέχωση των υπηρεσιών του Δήμου, η υπόθεση μυρίζει… εργολάβους). Εκεί νομίζω επικεντρώνεται το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στο εξής, όχι μόνο για το πάρκο, για πολλά θέματα στην πόλη.

– Για την πανίδα του πάρκου τί γίνεται; Πως θα προστατευτεί;
Απάντηση: Από το ΜΦΙΚ πήραμε απάντηση ότι δεν ξέρουν ποια είδη πανίδας διαβιούν στο πάρκο (!!) Ξέρουμε όμως πως υπάρχουν σπάνια πτηνά (ένα είδος μάλιστα ζει μόνο εκεί). Στα κλαδέματα θα ληφθεί υπόψη  η ύπαρξή τους ώστε να μην εκδιωχθούν, να μη χαλάσουν οι φωλιές τους κτλ.

– Θα σκάψετε και θα πληγώσετε τις ρίζες των δέντρων και μετά θα πέσουν.
Απάντηση: Θα γίνει σε μικρό βάθος (έως 20 εκατοστά) όποια εκσκαφή χρειαστεί, δε θα περάσουν από εκεί αγωγοί και θα τοποθετηθεί μόνο από πάνω υδατοπερατό υλικό  για να μη λιμνάζουν τα νερά. Στα δύσκολα σημεία θα γίνει σκάψιμο και με τα χέρια και όχι με μηχανικά μέσα. (σ.σ. Αυτό είχε πλάκα. Τελικά άμα πιέζουν οι πολίτες, μην εκπλαγείτε να δείτε τον εργολάβο να σκάβει και με… κουταλάκια). Πάντως παραδέχτηκε και υποσχέθηκε ο αντιδήμαρχος ότι για να μην πειραχθούν οι ρίζες οι εργασίες πρέπει να γίνουν με «χειρουργική ακρίβεια».

– Θα κλείσετε το πάρκο για δυο χρόνια αποκλείοντας την πρόσβαση των πολιτών στερώντας τους τον μοναδικό πνεύμονα πρασίνου;
Απάντηση: Όχι το πάρκο θα κλείνει τμηματικά και οι εργασίες θα γίνονται κομμάτι κομμάτι.

– Γιατί δεν έχετε δείξει «φωτορεαλιστική απεικόνιση» ή μακέτα για το πως θα είναι το πάρκο;
Απάντηση: Είναι χιλιάδες τα είδη των φυτών, θέλει πολλή δουλειά για να φτιαχτεί αλλά φτιάχνεται. Σε 15 μέρες θα τη δείτε για ένα μικρό κομμάτι του πάρκου και σε ένα με ενάμιση μήνα για ακόμα μεγαλύτερο.

– Γιατί δε δημοσιεύονται όλες οι κατατεθειμένες απόψεις στη «διαβούλευση» για το έργο; γιατί τόσος λίγος χρόνος για τη διαβούλευση;
Απάντηση: Θα παραταθεί για μία εβδομάδα η διαβούλευση (έως τις 10 Φεβρουαρίου) και θα δημοσιευτούν όλες οι απόψεις στο site του Δήμου εφόσον πάρουμε την έγκριση αυτών που τις κατέθεσαν.

* Σημείωση: Αν ξεχνώ κάτι σημαντικό όσοι ήταν εκεί μπορούν να το προσθέσουν στα σχόλια από κάτω για να έχουμε όλη την εικόνα.

* Και μια παρατήρηση περί… σοβαρότητας:
Θεωρώ πως ο Γιάννης Αναστασάκης έχει ξανασκεφτεί εκείνη τη φράση του, στη συνέντευξη, εδώ στη Μεσόγειο και στη Σώτια Πεντεδήμου: «Εγώ θεωρώ ότι είμαι πολίτης μια σοβαρής χώρας. Το να υπογράφει κάποιος ως «φυλές του πάρκου» δεν μου ακούγεται πολύ σοβαρό». Του ζητήθηκαν εξηγήσεις χθες, είπε ότι  θα εξηγήσει στη συνέχεια, μετά κάπου ξεχάστηκε το θέμα.
Δε θέλει και πολλές εξηγήσεις φρονώ. Νομίζω πως και η γενικότερη συζήτηση και οι παρατηρήσεις και οι διαφωνίες, τον έπεισαν πως αυτοί που έχει απέναντί του είναι «σοβαροί». Και ας λέγονται και «φυλές» και «Μάου – Μάου» και όπως αλλιώς γουστάρουν. Το θέμα είναι τί λένε και όχι πως λέγονται. Και εν τέλει, τιμά και τον ίδιο ότι τους πήρε στα σοβαρά (έστω κι αν αναγκάστηκε να το κάνει).

Και συνεχίζουμε:

Τη Δευτέρα 5 Φεβρουαρίου οι Φυλές του Πάρκου διοργανώνουν ενημερωτική ημερίδα για το Πάρκο Γεωργιάδη αλλά και γενικότερα για τη διαχείριση των κοινών αγαθών και του δημόσιου χώρου. Η εκδήλωση διοργανώνεται στην αίθουσα Ανδρόγεω, στις 7μ.μ.

Στην εκδήλωση θα μιλήσουν:
· Λιάνα Σταρίδα, αρχαιολόγος
Η πικρή ιστορία του «πράσινου» στην πόλη του Ηρακλείου από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι σήμερα

· Γιώργος Νικολακάκης, διδάκτωρ κοινωνικής και ιστορικής ανθρωπολογίας
Κήποι και πάρκα: Πρακτικές του δημοσίου χώρου της νεωτερικότητας – παραδείγματα της πόλης μας

· Γιάννης Ζαϊμάκης, αναπλ. καθηγητής της κοινωνιολογίας του πολιτισμού και των τοπικών κοινωνιών
Το δικαίωμα στην πόλη και τα κοινά της συλλογικής μνήμης

· Νίκος Νικηφοράκης, μηχανικός περιβάλλοντος
Σχόλια πάνω στη μελέτη εφαρμογής του πάρκου Γεωργιάδη

· Η νομική ομάδα των Φυλών του Πάρκου και άλλοι ομιλητές.

Έπειτα από τις κεντρικές εισηγήσεις θα ακολουθήσει συζήτηση με παρεμβάσεις από το κοινό.