Πάνος Σκουρλέτης: «Σημαντικό θεσμικό βήμα προς το αύριο το Σχέδιο Νόμου για τους Ο.Τ.Α»

Επιφυλάξεις εκφράζουν οι αιρετοί εν αναμονή των επίσημων ανακοινώσεων

Σώτια Πεντεδήμου
Σώτια Πεντεδήμου

Σαρωτικές αλλαγές αναμένονται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση με το νομοσχέδιο που θα παρουσιάσει το Υπουργείο Εσωτερικών το αμέσως προσεχές διάστημα, και το οποίο θα τεθεί σε διαβούλευση προκειμένου στις αρχές του καλοκαιριού να έρθει προς ψήφιση στη Βουλή. Με δήλωσή του στη Μεσόγειο ο Υπουργός Εσωτερικών Πάνος Σκουρλέτης τονίζει πως «εισερχόμαστε στην πρώτη φάση της διαδικασίας αναθεώρησης του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μετά από έναν εξαντλητικό διάλογο με τους εμπλεκόμενους φορείς, με ευαισθησία απέναντι στις διαφορετικές προσεγγίσεις, αλλά και με πλήρη συναίσθηση της ευθύνης μας να νομοθετήσουμε βάσει των προγραμματικών θέσεων της κυβέρνησης για την Αυτοδιοίκηση».

Ο Υπουργός σκιαγραφεί τις αλλαγές λέγοντας πως «λαμβάνοντας υπόψη τις πραγματικές δυνατότητες της οικονομίας, ώστε οι διατάξεις να μη μείνουν ανενεργές λόγω αδυναμίας εφαρμογής τους, ευελπιστούμε πολύ σύντομα να έχουμε έτοιμο το Σχέδιο Νόμου με σημαντικές ρυθμίσεις για τις αρμοδιότητες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με αλλαγές στην κατανομή της χρηματοδότησης, ένα νέο πλαίσιο στον έλεγχο των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, την επαναπροσέγγιση του ρόλου των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, τον επαναπροσδιορισμό της κατηγοριοποίησης των δήμων. Αλλά και με απλή αναλογική, συμμετοχικό προϋπολογισμό και ενδυνάμωση των θεσμών συμμετοχής των πολιτών στα κοινά.

Πάνος Σκουρλέτης: «Πρόκειται να γίνει ένα πολύ σημαντικό θεσμικό βήμα προς το αύριο με εμβάθυνση της δημοκρατίας και της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά»

Τι γνωρίζουμε έως τώρα; Γνωρίζουμε το πόρισμα της επιτροπής που συστάθηκε με απόφαση του Παναγιώτη Κουρουμπλή (δείτε εδώ) για την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Εν τω μεταξύ, ο ανασχηματισμός έφερε τον Πάνο Σκουρλέτη στο Εσωτερικών, και έτσι ήταν εκείνος που παρέλαβε το πόρισμα αλλά και αυτός που θα εισηγηθεί στην Εθνική Αντιπροσωπεία το νομοσχέδιο. Κατά διαστήματα, ο Υπουργός αναφέρεται στις κυριότερες ρυθμίσεις, με κομβική αυτή της αλλαγής του εκλογικού συστήματος. Την καθιέρωση της απλής αναλογικής. Αν και όπως λέει συχνά σε δημόσιες τοποθετήσεις του «η παρέμβαση στο εκλογικό σύστημα δεν είναι ούτε η μόνη, ούτε η κύρια αλλαγή του θεσμικού πλαισίου». Άνθρωπος της πιάτσας ο Υπουργός και με καλή είναι η αλήθεια σχέση με πολλούς αιρετούς (εξαιρουμένου ας πούμε του Γιώργου Πατούλη, με τον οποίο τον συνδέει σχέση αγάπης και μίσους) προσθέτει πάντα στις αναφορές του για την απλή αναλογική, τη φράση «ελάτε να συζητήσουμε για τις δικλείδες». Τις δικλείδες ασφαλείας δηλαδή που θα αποτρέψουν τους δήμους να γίνουν, όπως μου είπε ο Δήμαρχος Χανίων Τάσος Βάμβουκας, «ακυβέρνητα καράβια».

Στα τέλη του 2017 ο Υπουργός, τόσο στο συνέδριο της ΚΕΔΕ στα Γιάννενα, όσο και σε αυτό της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας στην  Αθήνα, βρέθηκε με πολλούς αιρετούς οι οποίοι εξέφρασαν σοβαρότατες επιφυλάξεις για την καθιέρωση της απλής αναλογικής. Ο πρόεδρος της ΠΕΔ Κρήτης και Δήμαρχος Ηρακλείου Βασίλης Λαμπρινός ήταν σαφής όταν έλεγε ότι ναι μεν είναι δίκαιο η διακυβέρνηση ενός Δήμου να ασκείται από σχήμα που θα έχει εκλεγεί με αναλογικό τρόπο αλλά «σε ένα θεσμικό πλαίσιο που θα διασφαλίζει την απρόσκοπτη κυβερνησιμότητα των Δήμων, και την αποφυγή ατέρμονων διεργασιών διαπραγμάτευσης που μπορεί να οδηγήσουν μέχρι και σε συναλλαγές μεταξύ των διαφορετικών μερών».

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Δήμαρχος Ρεθύμνης Γιώργος Μαρινάκης τονίζει πως «η εμμονή του υπουργείου στην άδολη αναλογική, οδηγεί σε ακυβερνησία. Δίνουμε τη δυνατότητα να κάνουν κουμάντο μειοψηφίες διαφόρων αποχρώσεων οι οποίες δεν έχουν κανένα σεβασμό στον κοινοβουλευτισμό ούτε στη δημοκρατία, ούτε στις δημοκρατικές διαδικασίες. Να πάμε σε ένα πνεύμα συνεργασιών γιατί προφανώς πρέπει να από-κομματικοποιηθεί η Τοπική Αυτοδιοίκηση αλλά να υπάρχει βάση κυβερνησιμότητας».

Από τα Χανιά, ο Δήμαρχος Τάσος Βάμβουκας σημειώνει πως οι δήμοι πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να κυβερνώνται. «Η κυβερνησιμότητα πρέπει να είναι εξασφαλισμένη είτε με απλή αναλογική είτε με άλλο σύστημα ώστε να μην αποδυναμώσουμε την δυνατότητα των δημοτικών αρχών να επιτελούν το έργο τους».

Πάντως Γιώργος Μαρινάκης και Τάσος Βάμβουκας, εξάρουν τη συνεργασία τους με τον Πάνο Σκουρλέτη και εκφράζουν αισιοδοξία ότι ο υπουργός θα ακούσει με προσοχή και θα… πράξει τα δέοντα. «Από τον διάλογο δεν έχασε ποτέ κανείς» λέει ο Δήμαρχος Μαλεβιζίου Κώστας Μαμουλάκης που κρίνει ως θετική την ενίσχυση της πολυσυλλεκτικότητας. Συμφωνεί δηλαδή με το σύστημα της απλής αναλογικής γιατί «είναι αυτό που δίνει κατά τεκμήριο την πιο σωστή και αναλογική εκπροσώπηση όλων των δυνάμεων της κοινωνίας. Θα πρέπει φυσικά να διευκρινιστούν οι λεπτομέρειες, να προβλεφθούν καταστάσεις «ακυβερνησίας» των Δήμων και αδυναμίας των Δημάρχων να εφαρμόσουν αυτά για τα οποία τους ψήφισαν οι πολίτες».

Εκφράζει πάντως την διαφωνία του για την ρύθμιση που λέγεται ότι θα ορίζει πλαφόν στις θητείες των αιρετών. «Ο πολίτης είναι αυτός που μας στέλνει στον δημαρχιακό θώκο, ο πολίτης είναι αυτός που πρέπει να μας στέλνει και στο σπίτι μας. Νομοθετικοί περιορισμοί δεν νομίζω ότι έχουν θέση σε αυτό. Όλοι κρινόμαστε από τους πολίτες». Η αλήθεια είναι ότι και ο Υπουργός έχει αφήσει ανοιχτό το θέμα, σημειώνοντας σε πρόσφατη συνέντευξη του στο Αθηναϊκό Πρακτορείο πως «θα άξιζε να το δούμε συνολικά –όχι μόνο για τους ανθρώπους της Αυτοδιοίκησης, αλλά συνολικά για όλες τις αιρετές θέσεις. Θα μπορούσε να πει κάποιος, γιατί για τους δημάρχους και να μην υπάρχει για τους βουλευτές;» Και σωστά θα σας έλεγε Υπουργέ μου.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι αυτοδιοικητικές εκλογές αποσυνδέονται από τις ευρωεκλογές και θα διεξαχθούν – με το καλό – το φθινόπωρο του 2019. Σα πολλές εκλογικές αναμετρήσεις δε μαζεύονται για το 2019; Μήπως να κάνουμε και κάτι φέτος, έτσι για να μην βαριόμαστε;