Ο ΒΟΑΚ, ο ΟΑΚ και το κουτόχορτο

Οι αρμοδιότητες, οι πόροι και η ρημάδα η «ανάπτυξη».

Μάριος Διονέλλης
Μάριος Διονέλλης

Τίποτα θετικό δεν προβλέπεται για την κατασκευή του ΒΟΑΚ και μακάρι εγώ να βγω ψεύτης και τελικά ο Τσίπρας με τον Αρναουτάκη να εγκαινιάσουν μαζί το έργο (όπως προέβλεψε ο πρωθυπουργός) εκεί κατά το 2024 (καλά να είμαστε μέχρι τότε) και εγώ να παραδεχτώ το λάθος μου.

Το τελευταίο επεισόδιο στην υπόθεση αυτή έχει να κάνει με τη μεταφορά αρμοδιοτήτων. (Μετά και την αναφορά Σπίρτζη στην Αφρική όπου βρήκε παρατημένη από τους προηγούμενους την Κρήτη η παρούσα κυβέρνηση).

Πριν από λίγες μέρες το Υπουργείο Υποδομών ανακοίνωσε πως αφαιρεί από τον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης (ΟΑΚ) την αρμοδιότητα για τη διενέργεια του διαγωνισμού για τον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ).  «Για να πάνε πιο γρήγορα οι διαδικασίες» λένε από την κυβέρνηση. Μακάρι λέω κι εγώ…

Χθες ήρθε στα e-mail των δημοσιογράφων ανακοίνωση από τον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης. Εκεί μας εξηγούν ότι ο ΟΑΚ στην ουσία ποτέ δεν είχε αρμοδιότητα για την κατασκευή του ΒΟΑΚ και ζητά να μην του ασκείται «όψιμα» κριτική (από ποιον, από το Υπουργείο που αφαίρεσε την αρμοδιότητα ή από εμάς τους δημοσιογράφους;). Μας υπενθυμίζει ότι ο ΟΑΚ δεν μπορεί να εκτελέσει ένα τόσο μεγάλο έργο όπως ο ΒΟΑΚ (1,7 δις η αρχική προεκτίμηση).

Υπενθυμίζω πως τον διευθύνοντα σύμβουλο και τα 5 από τα 11 μέλη του ΔΣ του ΟΑΚ τα έχει ορίσει ο… υπουργός Υποδομών. Οπότε οι οριζόμενοι από τον υπουργό απαντούν γιατί ο υπουργός τους πήρε μια αρμοδιότητα που έτσι κι αλλιώς δεν είχαν;  Το καταλαβαίνω καλά; Στο τέλος παραθέτω όλη την ανακοίνωση για να σχηματίσετε και εσείς γνώμη.

Για την ίδια την ύπαρξή του ΟΑΚ πάντως, τα μέλη του λένε πως ο οργανισμός συστάθηκε (από τους προηγούμενους προφανώς)

«με συνοπτικές διαδικασίες χωρίς κανένα σχεδιασμό βιωσιμότητας (χρηματοδότηση, εξασφάλιση αναγκαίας στελέχωσης) και κληρονομώντας παθογένειες, δικαστικές εκκρεμότητες/επισφάλειες και οικονομικά προβλήματα των οργανισμών που συγχωνεύτηκαν υπό την επωνυμία του».

Να ζήσουμε να τον θυμόμαστε λοιπόν αν καταλαβαίνω καλά;
Όχι. Αμέσως μετά μας λένε πως:

«με συλλογικές αποφάσεις και διαφάνεια στοχεύεται η εξυγίανση του Ο.Α.Κ. Α.Ε.  ώστε να είναι βιώσιμος και το σημαντικότερο να αποδεικνύεται αποτελεσματικός στο έργο του».

Άρα δεν τον καταργούμε, τον εξυγιαίνουμε… (Εξάλλου ο ΟΑΚ διαχειρίζεται και τα νερά του νησιού και έχει να γεμίσει και το φράγμα Αποσελέμη αλλά και βάλει  ανεμογεννήτριες στο φράγμα των Ποταμών, έργο για το οποίο υπάρχουν τεράστιες αντιδράσεις…)

Όσοι ζείτε σε αυτό το νησί τουλάχιστον τα τελευταία 10 χρόνια θα πρέπει να θυμάστε τις πανηγυρικές εξαγγελίες κάθε φορά που φτιαχνόταν ένα νέο όργανο που υποτίθεται θα έφερνε τη ρημάδα την ανάπτυξη στην Κρήτη. Άλλοτε ο ΟΑΝΑΚ και ο ΟΑΔΥΚ. Άλλοτε οι ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΚΡΗΤΗΣ, μετά ο κοινός ΟΑΚ που τελικά σήμερα μάθαμε πως έτσι κι αλλιώς ποτέ δεν είχε αρμοδιότητα να φτιάξει τον κεντρικό δρόμο του νησιού.

Στην υπόθεση «ανάπτυξη» οι κάτοικοι του νησιού έχουμε φάει μπόλικο κουτόχορτο μέχρι σήμερα και να με συμπαθάτε, μην το πάρετε προσωπικά. Επειδή όμως ειδικά στο θέμα των τροχαίων το κουτόχορτο συνεπάγεται πολύ πόνο και αίμα καλό είναι να αναλογιστείτε τί μπορεί να λένε στους συγγενείς θυμάτων ανακοινώσεις σαν αυτή που ακολουθεί.

Σχετικά με την τροπολογία που κατατέθηκε στο νομοσχέδιο για τους φορείς διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών του Υπουργείου Περιβάλλοντος, με την οποία θεσμοθετείται η μεταφορά της αρμοδιότητας για τη διενέργεια του διαγωνισμού για τον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (Β.Ο.Α.Κ.) από τον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης, στο Υπουργείο Υποδομών, για την ενημέρωση του κοινού σχετικά με το κρίσιμο ζήτημα του Β.Ο.Α.Κ.  πρέπει να αναφερθούν τα κάτωθι.

  1. Καταρχάς και πέρα από τις επικοινωνιακές πομφόλυγες, κάθε τεκμηριωμένη κριτική προς τη Διοίκηση του ΟΑΚ και τις ενέργειές της ειδικά σε θέματα όπως του ΒΟΑΚ κρίνεται αποδεκτή. Είναι βέβαια σημαντικό η κριτική να μην ασκείται όψιμα δεδομένου ότι επί ένα χρόνο το Διοικητικό Συμβούλιο με πλήρη διαφάνεια, έχοντας ως αποκλειστικό μέλημά του την αποτελεσματικότητα και την εξασφάλιση της υλοποίησης του πολυαναμενόμενου έργου του νέου Β.Ο.Α.Κ. στην Κρήτη δρομολόγησε όλες τις ενέργειες ώστε να συναφθούν προγραμματικές συμβάσεις με το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών για την προετοιμασία του διαγωνισμού παραχώρησης και την εκπόνηση της μελέτης στρατηγικού σχεδιασμού.
  2. Στο πλαίσιο αυτό ο Ο.Α.Κ. Α.Ε.  κατάφερε να υλοποιήσει μια πλήρη αρχική τεχνική και κοστολογημένη λύση για το τμήμα του ΒΟΑΚ Χανιά – Άγιος Νικόλαος την οποία και θα αποστείλει στο αρμόδιο Υπουργείο ώστε να ληφθεί υπόψη στο επόμενο (τεχνικό) στάδιο του  διαγωνισμού παραχώρησης.

Επί της ουσίας και σε ότι αφορά τις (αποκλειστικές) αρμοδιότητες του Ο.Α.Κ. Α.Ε.  επί του Β.Ο.Α.Κ.  πρέπει να αναφερθούν τα εξής.:

  1. Η αρμοδιότητα του Ο.Α.Κ. Α.Ε.  επί του Β.Ο.Α.Κ., βάσει του ιδρυτικού του νόμου 4138/2013, προήλθε από την μεταφορά των σκοπών της Ανώνυμης Εταιρείας «Υποδομές, Μεταφορές και Δίκτυα Ανάπτυξης Κρήτης ΑΕ.» μιας εταιρείας κελύφους η οποία συστήθηκε χωρίς πότε να λειτουργήσει.
  2. Η αρμοδιότητα εκτέλεσης των οδικών έργων που εκτέλεσε ή εκτελεί ο ΟΑΚ Α.Ε. μεταφέρθηκε στον οργανισμό μέσω υπουργικής απόφασης όπως άλλωστε προβλέπεται και τώρα.
  3. Οι διαδικασίες ανάθεσης της σύμβασης Παραχώρησης του νέου Β.Ο.Α.Κ.  θα διαμορφωθούν σύμφωνα με τις προβλέψεις του ν. 4413/2016 «Ανάθεση και εκτέλεση συμβάσεων παραχώρησης». Οι διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ν. 4413/2016 (συμβάσεις παραχώρησης) απαιτούν απολύτως εξειδικευμένη εμπειρία, επιστημονική γνώση και διεπιστημονική προσέγγιση πολλών επιστημονικών πεδίων, τα οποία ο Ο.Α.Κ. Α.Ε. δεν διαθέτει, καθώς μέχρι σήμερα δεν έχει εμπλακεί κατ΄ ουδένα τρόπο στην ανάθεση ή εποπτεία ή εν γένει διαχείριση σύμβασης παραχώρησης.
  4. Το κατασκευαστικό κόστος του έργου προεκτιμάται στα 1.700.000.000 ευρώ και βρίσκεται εκτός του πεδίου εφαρμογής του ν. 3389/2005 για τα έργα ΣΔΙΤ και δεν εμπίπτει στις αρμοδιότητες του Τμήματος Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα της  Διεύθυνσης Στρατηγικού Σχεδιασμού και Ανάπτυξης του Ο.Α.Κ Α.Ε. όπως προβλέπεται στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας του.
  5. Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει υλοποιήσει, υλοποιεί σήμερα και σχεδιάζει τα πλέον σημαντικά έργα παραχώρησης στη χώρα, διαθέτει εξειδικευμένες υπηρεσιακές δομές για τη διαμόρφωση και διεκπεραίωση των διαδικασιών ανάθεσης συμβάσεων παραχώρησης.
  6. Ο ΟΑΚ Α.Ε. συστάθηκε με συνοπτικές διαδικασίες χωρίς κανένα σχεδιασμό βιωσιμότητας (χρηματοδότηση, εξασφάλιση αναγκαίας στελέχωσης) και κληρονομώντας παθογένειες, δικαστικές εκκρεμότητες/επισφάλειες και οικονομικά προβλήματα των οργανισμών που συγχωνεύτηκαν υπό την επωνυμία του.

Σημειώνεται ότι με συλλογικές αποφάσεις και διαφάνεια στοχεύεται η εξυγίανση του Ο.Α.Κ. Α.Ε.  ώστε να είναι βιώσιμος και το σημαντικότερο να αποδεικνύεται αποτελεσματικός στο έργο του.