Κανόνες λειτουργίας στο Facebook τι μπορεί να σημαίνουν;

Γιάννης Ζωγραφάκης
Γιάννης Ζωγραφάκης

Με αφορμή την αποκάλυψη των 25 σελίδων κατευθυντήριων οδηγιών του Facebook για το πως θα λογοκρίνει τις αναρτήσεις των χρηστών του με βάση του αν το υλικό που αναρτούν είναι βλάσφημο, βίαιο, σκληρό γεννιόνται κάποιες ιδέες και κάποια ερωτηματικά.

Ένα από αυτά είναι το κατά πόσο είναι δόκιμο και σωστό, σε ένα μέσο ελεύθερης κοινωνικής δικτύωσης στο οποίο ο κάθε χρήστης καλείται να εκφραστεί ελεύθερα, να υπάρχει λογοκρισία ή αν θέλετε ένα όριο στον τρόπο έκφρασης του.

Ένα δεύτερο ερώτημα είναι ποιος τελικά και πως ορίζει αν το περιεχόμενο είναι συμβατό με τους κανονισμούς της πλατφόρμας ή όχι.

Ένα τρίτο ερώτημα είναι το αν γίνεται να μην υπάρχουν κανόνες λειτουργίας σε μια πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης όπου μέσα της υπάρχουν εκατομμύρια χρήστες οι οποίοι είναι εντελώς άγνωστοι με άγνωστο ιστορικό και άγνωστο προφίλ.

Ένα τέταρτο ερώτημα που ίσως καθορίζει τα άλλα τρία είναι το τι είναι τελικά το Facebook και πως μπορεί να οριστεί;

Φυσικά το θέμα μπορεί να επεκταθεί πολύ περισσότερο και πάνω σε αυτό να γραφούν ή να ειπωθούν πάρα πολλά πράγματα όμως για να έχει αποτέλεσμα η κάθε σκέψη καλύτερα είναι να περιοριστεί κάπως αυτό το πλαίσιο σε συγκεκριμένα βασικά ερωτήματα.

Αρχίζοντας από το τελευταίο και με την εμπειρία των τελευταίων χρόνων που υπάρχει, μπορεί κανείς να πει ότι το Facebook είναι μια οργανωμένη κοινωνία μέσα στο διαδίκτυο η οποία λειτουργεί στα πρότυπα οποιασδήποτε άλλης μικρής ή μεγάλης κοινωνίας.

Μια ηλεκτρονική υπερκοινωνία η οποία ακολουθεί τους φυσικούς κανόνες των υπόλοιπων κοινωνιών που επί χιλιάδες χρόνια υπάρχουν στην γη μόνο με μια βασική διαφορά η οποία είναι ότι οι μετέχοντες σε αυτή είναι τα είδωλα του πραγματικού τους εαυτού.

Όσο και αν φαίνεται φιλοσοφικό αυτό δεν είναι και δεν είναι γιατί οι χρήστες της πλατφόρμας μπορούν να είναι κρυμμένοι πίσω από προφίλ τα οποία δεν αντιστοιχούν στους πραγματικούς τους εαυτούς.

Έτσι μπορώ εγώ άνετα και χωρίς κανένα πρόβλημα να φτιάξω το πιο απλό, ένα γυναικείο προφίλ ή ένα οποιοδήποτε άλλο φανταστικό προφίλ και να πλασάρω έναν εαυτό που στην πραγματικότητα δεν υπάρχει.

Ως εδώ μπορεί να μην υπάρχει κάποιο πρόβλημα εφόσον σε πολύ μικρότερη κλίμακα αυτό κάνουμε και τις απόκριες μέσα σε ένα κατά συνθήκη ψέμα το οποίο νομιμοποιούμαστε να ζήσουμε.

Αν λοιπόν οι κανόνες αυτοί γίνουν σκληροί χωρίς ελαστικότητα, τότε η διαδικτυακή κοινωνία κινδυνεύει να γίνει δικτατορική και ανούσια.και υπάρχει και ένα άλλο ερώτημα, εφόσον τόσο καιρό υπήρχαν αυτοί οι κανόνες και λειτουργούσαν γιατί αυτή την στιγμή χρειάζεται να γνωστοποιηθούν και κατά κάποιο τρόπο να αποκτήσουν την κοινή αποδοχή όλων;

Όμως το πρόβλημα ξεκινάει από την στιγμή που οι σκοποί για τους οποίους γίνεται αυτό δεν είναι καλοί και φυσικά σε μια τόσο περίεργη και ανεξέλεγκτη κοινωνία όπως η διαδικτυακή στην οποία δεν έχουμε καμία εμπειρία εφόσον είναι τελείως καινούργια, είναι πολύ εύκολο να «ψαρέψεις» θύματα δείχνοντας κάτι που δεν έχεις ή δεν είσαι.

Μπαίνουμε λοιπόν στο θέμα των κανόνων γιατί εφόσον έχουμε να κάνουμε με μια κοινωνία, που οι λειτουργίες της είναι οι ίδιες με τις λειτουργίες μιας οποιασδήποτε άλλης κοινωνίας πρέπει να υπάρχουν κάποιοι κανόνες οι οποίοι θα προστατεύουν τα μέλη της από τυχόν προβλήματα τα οποία θα την καταστρέψουν.

Σε μια τέτοια κοινωνία είναι φυσικό λοιπόν να υπάρχουν κατευθυντήριες γραμμές οι οποίες θα λειτουργούν εφόσον κάποιο μέλος της απειλεί την εύρυθμη λειτουργία της.

Ποιος όμως μπορεί να ορίσει τους κανόνες αυτούς και ποιος θα τους λειτουργήσει; Εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα άλλο πολύ μεγάλο θέμα και εφόσον  αυτή η κοινωνία η οποία ως διαδικτυακή έχει μια ελαφρότερη διάσταση από ότι μια υλική κοινωνία αντί νόμων ορίζονται κανόνες λειτουργίας που βοηθούν στην καλύτερη λειτουργία της.

Όπως λοιπόν ο νομοθέτης ορίζει τους νόμους λειτουργίας ενός κράτους, έτσι και στο διαδίκτυο ο αντίστοιχος νομοθέτης ορίζει τους κανόνες λειτουργίας της πλατφόρμας που οι εκατομμύρια χρήστες της καλούνται να συνυπάρξουν όσο γίνεται πιο αρμονικά μεταξύ τους.

Εδώ τώρα υπάρχει ο κίνδυνος αυτοί οι κανόνες να γίνουν υπερβολικοί και καταχρηστικοί και αυτό είναι πολύ εύκολο να συμβεί εφόσον στην προσπάθεια να ελέγξεις τα πράγματα μπορεί να επιβάλεις παράλογα πράγματα τα οποία δεν συνάδουν με τους αρχικούς σκοπούς της δημιουργίας αυτής της κοινωνίας ειδικά όταν πρόκειται για μια συνθήκη στην οποία ο χρήστης της έχει προσκληθεί να υπάρχει μέσα σε αυτήν, για να χαλαρώσει, να γνωρίσει ανθρώπους, και να βγάλει πτυχές του εαυτού του που έξω από εδώ είναι δύσκολο να το κάνει.

Εδώ ερχόμαστε στο πρώτο ερώτημα, το κατά πόσο είναι δόκιμο και σωστό να προσκαλείς κάποιον να εκφραστεί ελεύθερα και από την άλλη να του βάζεις κανόνες.

Πάλι ερχόμαστε στον ίδιο κύκλο γιατί από την στιγμή που ο χρήστης απλά εκφράζει κάτι που του αρέσει, χωρίς αυτό να προσβάλει ή να δημιουργεί προβλήματα σε άλλους χρήστες αυτό είναι και το ζητούμενο, οι κανόνες λοιπόν λογικό είναι να υπάρχουν για τις περιπτώσεις που ένας χρήστης προσπαθεί μέσα σε αυτή την κοινωνία, να προσβάλει ή να παγιδεύσει άλλους χρήστες.

Όμως εδώ υπάρχει ένας μεγάλος κίνδυνος και αυτός είναι πολύ απλός, οι κανόνες που υπάρχουν σε οποιαδήποτε κοινωνία είναι φτιαγμένοι για να προστατεύουν την ελευθερία και της φυσική υπόσταση των μελών της, όμως είναι πολύ εύκολο οι ίδιοι οι κανόνες να γίνουν καταχρηστικοί από την στιγμή που θα γίνουν υπερβολικοί ή από την στιγμή που αυτοί που τους εφαρμόζουν το κάνουν χωρίς ελαστικότητα.

Ακόμα και στην νομική επιστήμη, υπάρχει το γράμμα και το πνεύμα του νόμου το οποίο έχει μια ευρύτερη θέαση του νόμου κα βοηθά στην καλύτερη απόδοση της δικαιοσύνης.

Αν λοιπόν οι κανόνες αυτοί γίνουν σκληροί χωρίς ελαστικότητα, τότε η διαδικτυακή κοινωνία κινδυνεύει να γίνει δικτατορική και ανούσια. Υπάρχει και ένα άλλο ερώτημα, εφόσον τόσο καιρό υπήρχαν αυτοί οι κανόνες και λειτουργούσαν γιατί αυτή την στιγμή χρειάζεται να γνωστοποιηθούν και κατά κάποιο τρόπο να αποκτήσουν την κοινή αποδοχή όλων;

Εδώ μπαίνει και ένα τελευταίο ερώτημα που δεν θα προσπαθήσω να απαντήσω και θα το αφήσω ανοικτό, και αυτό είναι το κατά πόσο όλα αυτά και όλοι αυτή η συζήτηση γίνεται για την προστασία των χρηστών οι οποίοι μέσες άκρες προστατεύονται ούτως η άλλως ή γίνεται εν είδει πειράματος για να φανεί το πόση ανοχή υπάρχει στον κόσμο στην επιβολή νέων πιο σκληρών κανόνων από ότι παλιά.

Όπως συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια με τα ΜΜΕ και τώρα συμβαίνει με το διαδίκτυο, έχει φανεί πολύ καλά ότι και τα δύο είναι οι κύριοι διαμορφωτές αντιλήψεων, απόψεων, συνειδήσεων στον κόσμο. Πρώτα «γυμνάζεις» τη συνείδηση και τη σκέψη κάποιου εικονικά, μέσα από την τηλεόραση το ίντερνετ κλπ και μετά αυτό που ήδη έχει αποδεχτεί στην ηλεκτρονική του πραγματικότητα, το φέρνεις υλοποιημένο και στην πραγματική ζωή. Ας μην ξεχνάμε ότι ειδικά τα νέα παιδιά αλλά και οι πιο μεγάλοι άνθρωποι, πλέον στον περισσότερο από τον χρόνο τους, έχουν επαφή με το διαδίκτυο, είτε λόγω δουλειάς, είτε για την ψυχαγωγία τους. Είναι ο καλύτερος λοιπόν τρόπος να δημιουργήσεις ανοχή σε κάποια πράγματα και να διαμορφώσεις συνειδήσεις εάν αυτά που θέλεις να περάσεις στην κοινωνία, τα περάσεις μέσα στο διαδίκτυο.

Όλα είναι ύποπτα και όλα αθώα, εξαρτάται από το τι θέλεις να κάνεις και εδώ στο συγκεκριμένο θέμα, τουλάχιστον εγώ, συνεχίζω να έχω πολλά ερωτήματα.

Comments

  1. Oraia ta lete re    

    > Όλα είναι ύποπτα και όλα αθώα, εξαρτάται από το τι θέλεις να κάνεις και εδώ στο συγκεκριμένο θέμα, τουλάχιστον εγώ, συνεχίζω να έχω πολλά ερωτήματα.

    Τα μάθατε ότι καλέσανε τον ιδρυτή του facebook να καταθέσει επί δύο ημέρες σε εξεταστική επιτροπή για το θέμα του επηρεασμού των εκλογών;

    Αν όχι, ψάξτε το στο google και θα δείτε οτι αυτό απαντάει στα περισσότερα ερωτήματά σας. Σκοτίστηκε το facebook για το τι θα γράφει ο καθένας, την πλάτη τους κοιτάνε να καλύψουνε.

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.