Η φιλοσοφία της θρησκείας

Γιώργος Χρηστάκης
Γιώργος Χρηστάκης

Με την ευρεία έννοια είναι το σύνολο των φιλοσοφικών θέσεων περί θρησκείας, των εννοιολογήσεων αναφορικά με την υφή και τις λειτουργίες της θρησκείας, καθώς και οι απόπειρες περί  φιλοσοφικής θεμελίωσης της ύπαρξης του θείου, και τις σχέσεις του προς τον κόσμο και τον άνθρωπο.

Με τη στενή έννοια είναι οι αυτοτελείς φιλοσοφικές κρίσεις περί του θείου και της θρησκείας, ένας ιδιαίτερος τύπος του φιλοσοφείν που προσεγγίζει την θεολογία.

Οι σύγχρονες τάσεις φιλοσοφίας της θρησκείας θέτουν το ζήτημα της κρίσης της θρησκείας όχι μόνο από την άποψη της άμβλυνσης του θρησκευτικού αισθήματος και της κρίσης στην εκκλησία, όσο κυρίως από την άποψη της διανοητικής ορθολογικής θεμελίωσης της σύγχρονης θρησκείας και θεολογίας με τη χρήση φιλοσοφικού στοχασμού. Σε γενικές γραμμές η φιλοσοφία της θρησκείας παίρνει τη μορφή είτε μιας φιλοσοφικής θρησκειολογίας,  είτε μιας φιλοσοφίζουσας θεολογίας.

Εδώ περιλαμβάνονται οι απόπειρες ερμηνείας του νοήματος της θρησκευτικής γλώσσας, του προσδιορισμού του επιστημολογικού status, των θρησκευτικών δοξασιών, των όρων θεμελίωσης της ορθολογικότητας,  τις αλήθειες των θρησκευτικών δοξασιών, τις αναλύσεις του θρησκευτικού μυστικιστικού βιώματος κλπ.

Η αντιφατικότητα των εν λόγω εγχειρημάτων συνδέεται σε τελευταία ανάλυση με την εγγενή αντίθεση και το ασυμβίβαστο ορθολογικού φιλοσοφικού στοχασμού και των ανορθολογικών μυστικιστικών δογματικών δοξασιών. Θα πρέπει να διακρίνεται ρητά η διεπιστημονικού χαρακτήρα φιλοσοφική θρησκειολογία (Που εξετάζει τη θρησκεία ως ιστορικό, κοινωνικό, ψυχολογικό κλπ  φαινόμενο), από την φιλοσοφίζουσα δογματική και απολογητική θεολογία.

Βιβλιογραφία:

Farre F., Basic Modern Philosophy of religion, New York 1989,

Nationality and religious belief, Notre Dame, London 1995

Philosophy of religion, Wien, 1998

Comments

  1. Oraia ta lete re    

    Πολύ ενδιαφέρον, αλλά νομίζω πως ένα πρακτικό παράδειγμα της διαφοράς μεταξύ της «φιλοσοφικής θρησκειολογίας» και της «φιλοσοφίζουσας θεολογίας» θα βοηθούσε πολύ στην πρακτική κατανόηση του κειμένου. 🙂

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.