«Δεν εγκαταλείπουμε την υπόθεση της Χρυσής»

Ο Συνήγορος του Πολίτη Ανδρέας Ποττάκης στην Κρήτη

Σώτια Πεντεδήμου
Σώτια Πεντεδήμου

Η νήσος Χρυσή ή άλλιώς Γαϊδουρονήσι

Συνάντησα τον Ανδρέα Ποττάκη, λίγο μετά την επίσκεψη του στην Περιφέρεια, όπου είδε τον Σταύρο Αρναουτάκη, ενώ παράλληλα διεξαγόταν μια σύσκεψη/συνάντηση εργασίας με φορείς της Ιεράπετρας για τη νήσο Χρυσή.   Φιλικός, προσιτός αλλά προσεκτικός στις διατυπώσεις, μου επιβεβαίωσε αυτό που περίμενα. Ότι δεν θα του έπαιρνα εύκολα κουβέντα για τις υποθέσεις που διερευνά ο Συνήγορος του Πολίτη στην Κρήτη. Κλιμάκια αποτελούμενα από 30 και πλέον στελέχη της Αρχής, βρίσκονται στο νησί από τις αρχές της εβδομάδας, για αυτοψίες, συναντήσεις εργασίας και συλλογή πληροφοριών για όλες τις καταγγελίες (αναφορές λέγονται επισήμως) πολιτών που αφορούν σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων. Από ασφαλιστικά και φορολογικά θέματα,  μέχρι  παραβάσεις περιβαλλοντικής και πολεοδομικής νομοθεσίας αλλά και καταγγελίες για τις συνθήκες κράτησης σε αστυνομικά κρατητήρια και σωφρονιστικά ιδρύματα.

Υπενθυμίζω ότι ο Συνήγορος του Πολίτη, είναι μια από τις πέντε συνταγματικά κατοχυρωμένες ανεξάρτητες αρχές. Και η μόνη από τις πέντε, η οποία ρητά αναφέρεται στο Σύνταγμα της χώρας, άρθρο 103, παρ.9. Όπως ο ίδιος λέει «ο ρόλος της Αρχής είναι τρισυπόστατος. Είναι κοντά στο πολίτη, είναι αρωγός στη διοίκηση φροντίζοντας όχι απλά να κουνά το δάχτυλο αλλά με εποικοδομητική κριτική και προτάσεις να προτείνει την ορθή οδό για την επίλυση προβλημάτων αλλά και να κάνει θεσμικές παρεμβάσεις».

Η επίσκεψη στην Κρήτη δεν είναι ιδιαίτερη, υπό την έννοια ότι δεν είναι μοναδική. Ανάλογες επισκέψεις γίνονται μια φορά το μήνα σε κάθε περιφέρεια της Ελλάδας για διεκπεραίωση των υποθέσεων και προκειμένου τα στελέχη, οι Βοηθοί Συνήγοροι αλλά και ο ίδιος να έχουν ιδία άποψη για όλα τα θέματα. «Στέλνουμε το μήνυμα ότι θέλουμε  να  έρθουμε πιο κοντά στον πολίτη και ότι ο Συνήγορος δεν είναι απλά ένα γραφείο στην Αθήνα» λέει και μου επισημαίνει την προσωπική του επιδίωξη να ιδρυθούν παραρτήματα του Συνηγόρου και στην περιφέρεια. Εκτός από το μήνυμα όμως που στέλνεται με παραλήπτες τους πολίτες, υπάρχουν και πιο πρακτικοί λόγοι. «Έχουμε αναφορές για περιβαλλοντικές και πολεοδομικές παραβάσεις. Αν δεν το δεις πως θα το κρίνεις; Από την Αθήνα; Δεν γίνεται, πρέπει να κάνεις αυτοψία. Αν δεν επισκεφτείς φυλακές να δεις από κοντά τις συνθήκες κράτησης, δεν μπορείς να θεωρητικολογείς από την Αθήνα».

«Θα έρθουμε πάλι για να δούμε τη συμμόρφωση στη Χρυσή. Μπορεί να έρθουμε και αιφνιδιαστικά μέσα στο καλοκαίρι». Σαν προειδοποίηση μου ακούγεται αυτό. Ελπίζω μόνο να μην δω κανένα από τα στελέχη της Αρχής, ντάλα καλοκαίρι να δροσίζεται σε κάποια από τις καντίνες που – ω του θαύματος –  κάθε χρόνο ξεφυτρώνουν στο νησί.

Μου επιβεβαιώνει ότι τα τελευταία 8-10 χρόνια έχει σημειωθεί μια αύξηση 50% στο σύνολο των αναφορών που καταθέτουν οι πολίτες. Μόνο φέτος σε σχέση με πέρυσι η αύξηση αγγίζει το 30%. Μου εξηγεί ότι η παρέμβαση της Αρχής αποκτά άλλη δυναμική όταν ένα πρόβλημα αφορά πολλούς πολίτες. «Υπάρχουν πάντα κάποιοι πιο ενεργοί πολίτες που επιλέγουν να απευθυνθούν σε εμάς.  Εμείς ενθαρρύνουμε και περισσότερους να το κάνουν, γιατί όσοι περισσότεροι τόση περισσότερη δυναμική δημιουργείται.  Έχει διαφορά να έρθει ένας μεμονωμένος πολίτης και άλλο, για το ίδιο πρόβλημα, να έρθουν 10-15 ή 100. Εκεί πια το πρόβλημα είναι συστημικό και η δική μου παρέμβαση, υποχρέωση  και ευθύνη είναι να απευθυνθώ στην κυβέρνηση και την διοίκηση, να επισημάνω το πρόβλημα και να κάνω συγκεκριμένες προτάσεις  για την επίλυσή του».

Ερχόμαστε στα της Κρήτης. Και πάλι οι υποθέσεις που διερευνά ο Συνήγορος στο νησί αφορούν όλο το φάσμα των αρμοδιοτήτων του. Μου αποκαλύπτει ότι στην Αρχή έχουν φτάσει αναφορές για τα Λινοπεράματα, τον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης αλλά και τα Ενετικά Τείχη του Ηρακλείου. Όταν επιμένω για λεπτομέρειες ευγενικά μου απαντά πως «μέχρι να ολοκληρώσουμε μια διερεύνηση είμαστε λακωνικοί γιατί δεν θέλουμε να δημιουργούμε εντυπώσεις και ντόρο. Φυσικά δημοσιοποιούμε τα πορίσματα μας αλλά πριν να έχουμε ασφάλεια για το απόλυτα τεκμηριωμένο της θέσης μας αποφεύγουμε κάθε σχολιασμό.  Αυτή είναι άλλωστε και η αξία μας. Μιας και η παρέμβαση μας έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα πρέπει να είναι τεκμηριωμένη και αδιαμφισβήτητη».

Αυτό που σίγουρα είναι δημοσιοποιημένο από πέρυσι τον Αύγουστο είναι το πόρισμα της Αρχής για τη νήσο Χρυσή, (δείτε εδώ), το οποίο διαπιστώνει «περιβαλλοντική υποβάθμιση, παράνομες κατασκευές και δραστηριότητες κατά παράβαση του ειδικότερου θεσμικού πλαισίου προστασίας της περιοχής».  Έτσι για να μας βρίσκεται να σας θυμίσω πως το Γαϊδουρονήσι είναι (μεταξύ άλλων) οικότοπος Ειδικής Διατήρησης του δικτύου Natura 2000 και προστατεύεται σε εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο. Ψιλά γράμματα θα μου πείτε. Ακόμα και τις περιοχές Natura σε αυτή τη χώρα επιλεκτικά τις υπερασπιζόμαστε. Το πόρισμα και οι ευθύνες που επιρρίπτει σε πλειάδα φορέων απασχόλησε πολύ τα ΜΜΕ μέσα στην καλοκαιρινή ραστώνη.  Και μετά τι; τον ρωτάω. «Η υπόθεση αυτή μας απασχολεί από το 2012. Ήρθαμε να διαπιστώσουμε πως υλοποιούνται οι εισηγήσεις μας που εντάσσονταν στο πόρισμα του καλοκαιρού». Και τι διαπιστώσατε; «Οι εμπλεκόμενοι φορείς επέδειξαν αντανακλαστικά μετά την δημοσιοποίηση του πορίσματος το περασμένο καλοκαίρι, η εγρήγορση όμως δεν είναι στο βαθμό που θα έπρεπε ενόψει και της νέας τουριστικής σεζόν.  Έχουμε απλώσει τα πλοκάμια μας και παρακολουθούμε την εξέλιξη. Είμαστε εδώ για να δούμε τι κάνει η Τοπική Αυτοδιοίκηση και παράλληλα παρακολουθούμε τις εξελίξεις για την υπόθεση στα συναρμόδια υπουργεία» . Θα γίνει τίποτα; σκέφτομαι και μάλλον… με άκουσε. «Θα επανέλθουμε, δεν το αφήνουμε το θέμα. Θα το παρακολουθούμε έως ότου ολοκληρωθεί το προστατευτικό πλαίσιο για να αποκατασταθεί η ζημιά που έχει ήδη γίνει και για να μπορεί να λειτουργεί η όποια δραστηριότητα στα πλαίσια της νομιμότητας. Δεν το εγκαταλείπουμε».

«Θα έρθουμε πάλι για να δούμε τη συμμόρφωση στη Χρυσή. Μπορεί να έρθουμε και αιφνιδιαστικά μέσα στο καλοκαίρι». Σαν προειδοποίηση μου ακούγεται αυτό. Ελπίζω μόνο να μην δω κανένα από τα στελέχη της Αρχής, ντάλα καλοκαίρι να δροσίζεται σε κάποια από τις καντίνες που – ω του θαύματος – κάθε χρόνο ξεφυτρώνουν στο νησί.