Αναζητώντας το λαϊκό πολιτισμό: Κώστας Μουντάκης

Κωστής Μουδάτσος
Κωστής Μουδάτσος

Το έργο του είναι τεράστιο σε όγκο και ποιότητα. Η πλούσια δισκογραφία σε δίσκους 78 , 45, 33 στροφών και οι ζωντανές ηχογραφήσεις που ξεπηδούν από τα χέρια των μερακλήδων και των ειδικών είναι κειμήλια ανεκτίμητου αξίας. Την ίδια αξία έχουν και οι ανέκδοτες ηχογραφήσεις που υπάρχουν στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Ενδιαφέρθηκε κυρίως για τον τομέα θεατρολογίας -μουσικολογίας έχοντας νοιώσει την ανάγκη ύπαρξης στην Κρήτη, ενός τέτοιου τμήματος.

Η φήμη του απλώθηκε όχι μόνο στην Κρήτη αλλά και στην Αθήνα και στο πανελλήνιο, ενώ ταξίδεψε πολλές φορές στα πέρατα του κόσμου. Το 1975 επισκέφτηκε την Ινδία συνειδητοποιώντας ευρύτερες πολιτιστικές παραδόσεις και την ανάγκη για μουσική παιδεία. Το 1976 ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα της μουσικοσυνθέτριας ,Ελένης Καραίνδρου ,και βοήθησε στα μαθήματα εκμάθησης παραδοσιακών οργάνων. Τρία χρόνια αργότερα ίδρυσε την πρώτη σχολή λύρας στο Ηράκλειο για να ακολουθήσουν και οι υπόλοιπες πόλεις του νησιού και η Αθήνα. Μέχρι το τέλος της ζωής του, που ήρθε σχετικά γρήγορα, σε ηλικία 65 χρονώ, τον προβλημάτιζε η μέθοδος διδασκαλίας της λύρας. Η μέθοδος και ζωντανές ηχογραφήσεις από τα μαθήματα, εκδόθηκαν αργότερα από το γιό του Μάνο και αποτελούν πολύτιμη κληρονομιά. Εκατοντάδες παιδιά μυήθηκαν στα μυστικά της λύρας, της κρητικής μουσικής, μελετώντας το έργο του και κάνοντας δημιουργικές αναλήψεις;

Ο λαϊκός τροβαδούρος γεννήθηκε στον Αλφά Μυλοποτάμου το 1926. Από το 1952 μέχρι το 1967 δούλεψε σαν εργάτης στο εργοστάσιο λιπασμάτων της Δραπετσώνας. Μέσα στις δύσκολες συνθήκες , στις γαλαρίες, ο Μουντάκης σκεφτόταν διαρκώς την δημιουργία, σημειώνοντας τις σκέψεις και τις ιδέες του, σε κομμάτια χαρτί, που έσκιζε από τα χάρτινα τσουβάλια. Κι όμως έλεγε «…οτιδήποτε ξεκινά με γνώμονα, με βάση, με πρωταρχικό σκοπό την ύλη –το επάγγελμα και

μόνο- και δεν έχει συναίσθημα , ποτέ δεν πάει καλά, δεν θα φτάσει στο έπακρο… Ας ξεκινάμε με το -όχι πόσο θα πουλήσω, τι θα πάρω- αλλά τι θα προσφέρω, τι θα μείνει». Αισθανόταν περήφανος που διάλεξε να υπηρετήσει με πάθος τη μουσική του λαού και όχι όπως λέει ο ίδιος «τη μουσική των λογίων και περισπούδαστων καλαμαράδων».

Σαν κορυφαίος έλληνας, λαϊκός δημιουργός, κουβαλούσε παραδόσεις αιώνων , εμπειρίες γενεών , αποστάγματα σοφίας απείρων δοκιμών και πειραματισμών. Πότε ξαναέφερνε στο φως, μέσα από τον εαυτό του, τους κρυμμένους θησαυρούς των λαϊκών παραδόσεων και πότε δημιουργούσε εντελώς νέες συνθέσεις. Μελετώντας τους θησαυρούς που μας άφησε κληρονομιά, θα λέμε και θα ξαναλέμε, ότι θα ζει για πάντα δια μέσου του έργου του!