Αναζητώντας το λαϊκό πολιτισμό: Γιάννης Μαρκογιαννάκης

Κωστής Μουδάτσος
Κωστής Μουδάτσος

Ο Γιάννης Μαρκογιαννάκης κατάγεται από την γνωστή μουσική οικογένεια, από το Σπήλι του Νομού Ρεθύμνης. Γεννήθηκε το 1926. Ο πατέρας του έπαιζε λύρα και τον μύησε στα μυστικά του λαούτου κι έτσι ο Γιάννης από μικρό παιδί τον συνόδευε. Μαζί έπαιζαν στο καφενείο που διατηρούσε στο χωριό κι εκεί γνωρίστηκε με τον Θανάση Σκορδαλό. Ο αδερφός του ,ο Χαράλαμπος, ασχολήθηκε με την λύρα αλλά έφυγε μετανάστης κι η Κρήτη έχασε ένα σπάνιο ταλέντο, όπως λένε όσοι τον ήξεραν. Ο Βαγγέλης ασχολήθηκε με το λαούτο. Έχει συνθέσει υπέροχες μελωδίες που έχουν τραγουδηθεί απ’ όλους τους μερακλήδες του νησιού ενώ δούλεψε σαν επαγγελματίας μουσικός σε κρατικές ορχήστρες .

Ο Γιάννης ήταν ο συνοδοιπόρος του Θανάση Σκορδαλού, από το 1936, στην πιο παραγωγική και δυναμική περίοδο του . Μαζί ξενυχτούσαν κάνοντας πρόβες και πειράματα για φτάσουν τη μελωδία εκεί που επιθυμούσαν ώστε να ηχογραφηθεί. Υπογράφει με το δικό του τρόπο τις μελωδίες που έφεραν την μεγάλη έκρηξη από τα μέσα της δεκαετίας του ’40 και μετά. Ο τρόπος που παίζει λαούτο και συνοδεύει τη λύρα υπήρξε πρωτοποριακός, μιας και είχε την ιδιαιτερότητα όχι μόνο να κρατάει τέλειο ρυθμό αλλά και να «ανοίγει δρόμο» γι αυτήν.

Ευγενικός και πράος ουδέποτε αποχωρίστηκε τις δουλειές της μάνας γης και το Σπήλι. Από εκεί ξεκινούσε για να χαρακτηρίσει όλη την κρητική μουσική με το παίξιμο του.

Το 1960 ξεκίνησε την συνεργασία του με τον Σπύρο Σηφογιωργάκη. Έχει συνεργαστεί με όλες τις κορυφαίες μουσικές φυσιογνωμίες του νησιού τόσο δισκογραφικά όσο και στα γλέντια ή σε άλλες δημόσιες εκτελέσεις.

Τα τελευταία χρόνια συνεργάστηκε και με τον Ψαραντώνη. Ποτέ δεν αρνήθηκε την βοήθεια του σε νεαρότερους καλλιτέχνες, που την θεωρούν ορόσημο για την καριέρα τους. Έχει περιοδεύσει σε όλο τον κόσμο παίζοντας σε γλέντια , σε φεστιβάλ και σε άλλες εκδηλώσεις ενώ μας έδωσε και προσωπική μουσική δουλειά.

Ο Μαρκογιάννης ανήκει στις κορυφαίες μουσικές φυσιογνωμίες της Κρήτης έχοντας σημαδέψει με τις τεχνικές και το προσωπικό ύφος την τέχνη του νησιού μας. Έχει σημαδέψει λαϊκές δημιουργίες που μοιάζουν με άγια μπουρλότα κι έχουν τυλίξει με φωτιές το μυαλό και τις καρδιές των ανθρώπων.

Στις 30 Μαρτίου 2017, αποχαιρετήσαμε τον μπάρμπα Γιάννη , για τελευταία φορά στο Ρέθυμνο. Θα ζει για πάντα και θα είναι μέσα στις καρδιές μας, μέσα από το έργο που μας άφησε κληρονομιά! Σε τέτοιους γίγαντες στηριζόμαστε και γι αυτό έχομε το χρέος, να πάμε πιο μακριά τις πνευματικές μας κληρονομιές!