Ανίκανη ηγεσία

Άρθρο του Μαρκογιαννάκη Μανόλη , PhD Δρ. Πανεπιστημίου Κρήτης

Επιστολές
Επιστολές

<<Αν διευθύνουν οι ανίκανοι, φταίνε οι ικανοί. Κι αν διευθύνουν οι ανάξιοι, τότε φταίει η γενική απαξίωση>> – Eλένη Γλύκατζη Αρβελέρ

Ένας ηγέτης δικαιούται τον τίτλο του ηγέτη από τη στιγμή που τη δύσκολη ώρα μπορεί και πάει κόντρα στο λαϊκό αίσθημα επειδή πιστεύει ότι αυτό είναι σωστό.
Για τους ανθρώπους με τύπο προσωπικότητας Αρχηγού, η επίδειξη των συναισθημάτων αποτελεί επίδειξη αδυναμίας και είναι εύκολο να κάνουν εχθρούς ακολουθώντας αυτήν την προσέγγιση.
Θα πρέπει να θυμούνται ότι βασίζονται απόλυτα στην ύπαρξη μιας λειτουργικής ομάδας γύρω τους, όχι μόνο για την επίτευξη των στόχων τους, αλλά και για την επιβεβαίωση τους.
Οι εκπαιδευτικές ηγεσίες χρόνια τώρα δεν τόλμησαν να πειθαρχήσουν τον Συνδικαλισμό στις επιταγές του Συντάγματος, στα στοιχειώδη του «κοινωνικού συμβολαίου», των όρων της δημοκρατίας.
Ανέχθηκαν τις γκανγκστερικές εκβιαστικές πρακτικές του, τον κατέστησαν ύψιστη εξουσία με αυθαίρετη αντικοινωνική συμπεριφορά στρατού κατοχής.
Δεν τόλμησαν να αντιμετωπίσουν την καταστροφή (ο όρος κυριολεκτεί) του σχολειού και του πανεπιστημίου. Συμβιβάστηκαν με τον ωμό φασισμό του «ασύλου» και την ασέλγεια του «μαθητικού κινήματος», την ψυχανωμαλία των βανδαλισμών και των «καταλήψεων».
Παγίωσαν τον πιο ζοφερό σκοταδισμό αγραμματοσύνης, αγλωσσίας και ακρισίας, θεσμοποίησαν την παραπαιδεία.

Αναξιοκρατία στη διοίκηση, ασύδοτη αυθαιρεσία των συνδικαλιστών, ακρισία και αμορφωσιά στην παιδεία ήταν οι σίγουρες προδιαγραφές για την οικονομική χρεοκοπία της χώρας, τον βυθισμό σε ανίατη ύφεση, σε δραματική μείωση της παραγωγικότητας.
Υπονόμευσαν την κοινωνική συνοχή, ακύρωσαν κάθε ποιότητα ζωής, εξουδετέρωσαν την άμυνα της χώρας και την άσκηση αποτελεσματικής διπλωματίας.
Εχουμε φτάσει, κυριολεκτικά, στα έσχατα της παρακμής μας.
Και το ηγετικό δυναμικό που διαθέτουμε για να μας οδηγήσει στην ανάκαμψη, μοιάζει απελπιστικά ολίγιστο.
Και τώρα λοιπόν τι περιμένουμε;
Ας θυμηθούμε τους προγόνους:

<<Τον άρχοντα τριών δει μέμνησθαι: Πρώτον ότι ανθρώπων άρχει. Δεύτερον ότι κατά νόμους άρχει. Τρίτον ότι ουκ αεί άρχει.>> – Αγάθων

Η ηγεσία αφορά την επίδραση που ένα άτομο ασκεί πάνω στα υπόλοιπα άτομα της ομάδας, ώστε να επιτευχθεί ένας κοινός στόχος.
Το ζητούμενο είναι η αποτελεσματική σχολική ηγεσία. Έτσι, σήμερα αναμένεται να δίνεται έμφαση στην:
Ηγεσία παρά στη διοίκηση ή στη διαχείριση
Ηγεσία του μετασχηματισμού (αλλαγής) παρά στην ηγεσία της συναλλαγής (του «πάρε- δώσε» μεταξύ προϊστάμενου και υφισταμένων)
Συμμετοχική ηγεσία παρά στην ατομική ηγεσία
Παιδαγωγική ηγεσία που δίνει την κύρια έμφαση στην ποιότητα και στη βελτίωση της διδασκαλίας και μάθησης.

Πως λοιπόν θα αποκτήσουμε άξιους και ικανούς σχολικούς ηγέτες;

Θα φροντίσουμε με συνέπεια για την ανάπτυξη δεξιοτήτων αποτελεσματικής ηγεσίας ενδεικτικά με τους παρακάτω τρόπους:

Επιμόρφωση των σχολικών ηγετών σύμφωνα με τα στάδια της επαγγελματικής τους ανάπτυξης
Εξασφάλιση συνέπειας μεταξύ των διάφορων οργανισμών που παρέχουν επιμόρφωση
Εξασφάλιση της κατάλληλης ποικιλίας για αποτελεσματική επιμόρφωση

Οι ραγδαίες αλλαγές σε παγκόσμιο επίπεδο οδηγούν αρκετές χώρες σε μεταρρυθμίσεις των εκπαιδευτικών συστημάτων τους.
Η προτεραιότητα στη σχολική ηγεσία αποτελεί μέρος αυτών των μεταρρυθμίσεων.
Η σχολική ηγεσία επιδρά στην αποτελεσματικότητα των σχολείων και αποτελεί παράγοντα βελτίωσής τους. Το έργο των σχολικών ηγετών γίνεται ολοένα και δυσκολότερο.
Άμεσα χρειάζεται να υιοθετηθούν νέες πολιτικές για να επιτύχει η σχολική ηγεσία.