Ίμια, Αφρίν, Ευρώπη, Αμερική – Η Ελλάδα στο μάτι του κυκλώνα

Γιάννης Ζωγραφάκης
Γιάννης Ζωγραφάκης

Οι εξελίξεις στο θέμα των Ελληνοτουρκικών σχέσεων, μπορεί να πει κανείς ότι έχουν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον από πολλές απόψεις.

Στην περιοχή των Ιμίων από το βράδυ της Δευτέρας εξελίσσεται μια κρίση η οποία μπορεί να εξελιχθεί ίσως και σε κάτι χειρότερο από την κρίση του 96, εφόσον πλέον και ανοικτά οι Τούρκοι μιλάνε για εδαφική διεκδίκηση των βραχονησίδων ή, ακόμα χειρότερα, πουλάνε τσαμπουκά λέγοντας ότι τα Ίμια είναι Τουρκικά.

Ο Ερντογάν με το ύφος του Σουλτάνου δήλωσε πώς «Κανείς να μήν νομίζει ότι μας διαφεύγουν οι ευκαιριακές πρωτοβουλίες σε σχέση με τις βραχονησίδες στο Αιγαίο και οι έρευνες φυσικού αερίου στα ανοιχτά της Κύπρου. Από εδώ προειδοποιούμε όσους ξεπερνούν τα όριά τους στην Κύπρο και το Αιγαίο να μην κάνουν λάθος υπολογισμούς».

Την δήλωση αυτή ήρθε να την ενισχύσει και η δήλωση από το Τουρκικό ΥΠ.ΕΞ.

«Σε μία δήλωση που έγινε σήμερα από το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, γίνεται ο ισχυρισμός ότι έγινε έντονο διάβημα από το Γενικό Γραμματέα του υπουργείου Εξωτερικών, αναφορικά με ένα επικίνδυνο περιστατικό στα Καρντάκ, παρουσία του δικού μας Γενικού Γραμματέα. Δυστυχώς με αυτή τη δήλωση, η ελληνική πλευρά, παραπλανά την κοινή γνώμη και παραποιεί τα γεγονότα όπως πάντα».

Η αλήθεια είναι πως ο γ.γ. του υπουργείου μας χθες το βράδυ κάλεσε τον γ.γ. του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών και τον ενημέρωσε πως στα (Καρντάκ) Ίμια, τα οποία ανήκουν στη χώρα μας, υπάρχει έντονη παρουσία των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στον αέρα και στη θάλασσα. Του ανέφερε πως δεν θα ανεχθούμε τέτοιες συμπεριφορές, πως δεν συμφέρει η ένταση τις δύο χώρες και ζήτησε να σταματήσει αυτή η επικίνδυνη στάση».

Από την πρώτη κρίση των Ιμίων στην οποία οι βραχονησίδες χαρακτηρίστηκαν γκρίζες ζώνες, σήμερα η Τουρκία προχωρά ένα βήμα παραπάνω λεκτικά αλλά και έμμεσα στρατιωτικά, χαρακτηρίζοντας τα Ίμια Τουρκικό έδαφος.

Η Τουρκία ποτέ δεν προχώρησε σε επεκτατική επιχείρηση αν δεν είχε τις απαραίτητες διαβεβαιώσεις πως η επιχείρηση θα έχει καλή έκβαση για την ίδια.

Ίσως λοιπόν και τώρα κάτι ανάλογο συμβαίνει, και μάλιστα σε μια υπόθεση η οποία αν θυμηθούμε λίγο την ιστορία, ξεκίνησε πριν 22 χρόνια, δηλαδή λίγο μετά από το Σκοπιανό.

Πιθανώς ο Ερντογάν από τις ίδιες πηγές που προωθούν την λύση του Σκοπιανού, έχει διαβεβαιώσεις ότι και το θέμα της Τουρκίας με τα Ίμια μπορεί να τελειώσει με θετική έκβαση για την Τουρκία.

Αν δούμε και τα άλλα μέτωπα που η Τουρκία έχει ανοίξει αυτή την στιγμή στο Αφρίν, αλλά και τις πιέσεις που πιθανώς της ασκούνται στο εσωτερικό της χώρας, ίσως ο Σουλτάνος ζητάει απεγνωσμένα μια νίκη σε πολιτικό αλλά και στρατιωτικό επίπεδο.

Ο ΥΠ. ΕΞ. των ΗΠΑ. Ρεξ Τίλερσον. Πιθανώς η επίσκεψη του στην Τουρκία να καθορίσει πολλά.

Στο Αφρίν, οι επιλογές της Τουρκίας, όπως φαίνεται, έχουν λάθος κατεύθυνση ή εσκεμμένα κατεύθυνση εναντίον των παραδοσιακών συμμάχων τους, δηλαδή των Αμερικάνων, εφόσον η επιχείρηση «Κλάδος Ελαίας» που εξαπέλυσε ο Τούρκικος στρατός εναντίων της πολιτοφυλακής των Κούρδων της Συρίας, η οποία είναι σύμμαχος των ΗΠΑ, και  θεωρήθηκε τρομοκρατική από την Άγκυρα, αποδυνάμωσε την μάχη εναντίων των Τζιχαντιστών του ΙΚ στην Συρία.

Φανερά ενοχλημένος από την στάση της Άγκυρας για αυτόν τον λόγο είναι και ο ΥΠ.ΕΞ. των ΗΠΑ Ρεξ Τίλερσον, ο οποίος θα μεταβεί τις επόμενες ημέρες στην Τουρκία για να μιλήσει για αυτό το θέμα.

Η Τουρκία ποτέ δεν προχώρησε σε επεκτατική επιχείρηση αν δεν είχε τις απαραίτητες διαβεβαιώσεις πως η επιχείρηση θα έχει καλή έκβαση για την ίδια.

Χαρακτηριστικά ο Τίλερσον είπε «Είμαστε σε επαφή με τη σύμμαχό μας στο ΝΑΤΟ, την Τουρκία, και πιστεύουμε πως είναι σημαντικό οι Τούρκοι να έχουν συνείδηση των συνεπειών αυτής της επιχείρησης στην κύρια αποστολή μας, που είναι να νικήσουμε το ΙΚ»

Κάτι που πιθανώς σημαίνει πως η εξέλιξη των συνομιλιών που θα έχει με τους Τούρκους θα καθορίσει την στάση των ΗΠΑ σε ότι αφορά την θέση τους απέναντι στην γείτονα χώρα.

Ίσως αυτό περιμένουν και οι Ευρωπαίοι εταίροι, αλλά και η Ελληνική κυβέρνηση, εφόσον οι πρώτες αντιδράσεις είναι φανερά μουδιασμένες από όλες τις πλευρές.

Ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι η Ελληνική πλευρά άργησε να αντιδράσει, και όταν αντέδρασε η αντίδραση της ήταν πολύ χαλαρή.

Πολλοί μίλησαν για ανεπάρκεια της κυβέρνησης, όμως αυτό που φαίνεται ξεκάθαρα είναι πως η Ελληνική κυβέρνηση περιμένει και αυτή με την σειρά της διαβεβαιώσεις και υποστήριξη.

Πιθανώς σήμερα βρήκε μια χαλαρή στήριξη από την Ε.Ε. και για αυτό ο Πάνος Καμμένος άργησε τόσο για να μιλήσει για το θέμα.

Στο περιθώριο της συνόδου των Υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ και σε διμερείς συναντήσεις που είχε, έκανε αίτημα προς τους συμμάχους να πάρουν μια σαφή θέση για το θέμα των Ιμίων.

«Ενημέρωσα τους υπουργούς του ΝΑΤΟ για τη συμπεριφορά της Τουρκίας τις τελευταίες ημέρες με τα δύο γεγονότα κυρίως στην περιοχή των Ιμίων και την ένταση, τη λεκτική ένταση, που δημιουργούν οι ανακοινώσεις του προέδρου Ερντογάν αλλά και Τούρκων αξιωματούχων» και συνέχισε λέγοντας «Μετά από την τελευταία συμφωνία για τη μετανάστευση της Ε.Ε., τα ελληνικά σύνορα είναι και ευρωπαϊκά. Δεν έχουμε παραβίαση δηλαδή μόνο των ελληνικών χωρικών υδάτων, αλλά και των ευρωπαϊκών, και έχουμε ουσιαστικά επίθεση από τη μεριά της Τουρκίας, μέσω των πλοίων και του εμβολισμού του πλοίου του λιμενικού σώματος ενός πλοίου της ΕΕ το οποίο ουσιαστικά λειτουργεί σαν Ευρωπαϊκή Ακτοφυλακή» 

Άλλα δυο χαρακτηριστικά σημεία των δηλώσεων του είναι:

«ήδη σε επίπεδο ΕΕ έχουν ξεκινήσει να υπάρχουν παρεμβάσεις ξεκάθαρες υπέρ της Ελλάδας».

«Τα Ίμια είναι ελληνικά νησιά, η ελληνική ακτοφυλακή, το Λιμενικό Σώμα αλλά και το Πολεμικό Ναυτικό βρίσκονται εκεί και δεν πρόκειται να υποχωρήσουμε σε θέματα εθνικής κυριαρχίας για κανένα λόγο, και ζητούμε από τους συμμάχους μας στην Ε.Ε. αλλά και στο ΝΑΤΟ να πάρουν ξεκάθαρη θέση» 

Ο Υπουργός επικρατείας και κυβερνητικός εκπρόσωπος Δ. Τζανακόπουλος αναγνώρισε εξαιρετικά χαλαρά την «αναβάθμιση» των προκλήσεων από την μεριά της Τουρκίας, κάτι που δείχνει το μούδιασμα που υπάρχει αυτή την στιγμή.

Ζ. Κλοντ Γιούγκερ. η δήλωση του έμμεσα αναγνωρίζει τα Ίμια ως Ελληνική επικράτεια

Πάντως οι Ευρωπαίοι εταίροι εμφανίστηκαν να παίρνουν θέση υπέρ της Ελλάδας για το θέμα. Ο Ζ. Κλοντ Γιούγκερ δήλωσε «Είμαι απόλυτα κατά της στάσης της Τουρκίας» και συνέχισε τονίζοντας «την ανάγκη να σεβαστεί η Τουρκία την κυριαρχία των κρατών-μελών σε ό,τι αφορά τη χερσαία επικράτεια, τα εθνικά χωρικά ύδατα και τον εθνικό εναέριο χώρο τους».

Η εκπρόσωπος του Γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Άντεμπαρ δήλωσε στο ΑΠΕ – ΜΠΕ «έχει εκφραστεί αυτή την εβδομάδα ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτή τη δήλωση υποστηρίζουμε. Και σε ό,τι αφορά τη σύγκρουση των δύο πλοίων, μπορώ να σας πω ότι χαιρετίζουμε το γεγονός ότι υπήρξε σήμερα το πρωί -σύμφωνα με αναφορές των ΜΜΕ- τηλεφώνημα μεταξύ των δύο πρωθυπουργών. Κατά τα άλλα, είδατε πώς εκφράστηκε η ΕΕ για το θέμα».

Ίσως και αυτό είναι μια πολύ πρόχειρη εκτίμηση, η Τουρκία αυτή την στιγμή, λειτουργεί σαν εμπόδιο στα σχέδια των μεγάλων παιχτών που θέλουν να οριοθετήσουν εκ νέου την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, τα οποία σχέδια έχουν να κάνουν με την γεωστρατηγική αλλά και με την εκμετάλλευση των πόρων της περιοχής. Η Ελλάδα παραδοσιακά λειτουργούσε σε τέτοιες περιπτώσεις ως η μικρή αλλά θαυματουργή δύναμη η οποία έβγαζε το φίδι από την τρύπα γιατί πάντα η Ελλάδα ήταν στο μάτι του κυκλώνα.

Πιθανώς λοιπόν το αποτέλεσμα της επίσκεψης του ΥΠ.ΕΞ. των ΗΠΑ στην Τουρκία, καθορίσει πολλά για την συνέχεια.

Είναι πολύ νωρίς ακόμα για παραπάνω εκτιμήσεις, όμως οι εξελίξεις θα δείξουν, πολύ γρήγορα όπως φαίνεται, το τι θα γίνει στο μέλλον.